# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0093
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0093?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 46r, page id 00068208:0093
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 74v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=93
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
# Lines: 76 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

initm ub
D long eoucenibu in venvendis diu dor reperiosse miltis praetentatis cocpratat
muttimque laboratu est, tandemque anno 1665.
Hegenii inventum per globulos pendulos celebra
ri coepit. Ejus tota vis in eo consistit. Esto Sed comperitandem, cum omnia quae
Horologium, quod exacte monstret quanto tempore in navi sint habeant idem cum nave
lomo absimus. Ut ita sciamus exacte quae nunc hora
sit domi. Venide abservetur quae nunc hora sit
hic subi nunc sumus. Et ita sciemus praecisequantu
quoad longitudinem domo absimus. Horclogium
Duo igitur requiruntur (1) ut Horologium sit
exactum, tale per globos pendulos optime habetur,
qui exactis, ime onfecti, nec in momento deficiunt
(2) ut nunc observetur quae hic sit hora. Hoc
vero per solem vel stellas fieri potest. Egregiu
higc pl praeclarumque inventum est, si est quale
describitur. Sed eeo tempore ihil de eo maudi
tam Intereim absolutum perfectumque non est.
pendet cumd ex alieno, nempe observatione Horae
per solem vel steltas. Jam vero saepe contingit
centrum gravitatis, frustraneum hoc
posse in Circuri spiciendum igitur erat de
dem prinio coclum solque in mentem vent
eavem multos dies obnubilato coelo nec sotem nec stella bo Regi a Drebetio donatum Digbaeue
videre. Et ata nec horam exacte observare poss
eo igitur casuq sapissimus est, haecemus ruesum in
certi. Ego cum comperissem haberi cnstrumenta
quaedam gestatilia quae deambulantis passus iu
commode ab ris adhibenda, qui vallum
civitatis adjuncto obambrilat, quibus adjunctus
lomes suspiciosus quietam numerationem non
permittit: ideo venit in mentem an non
haberi machina posset, quae totum navis cursm
omnes declinationes, et quod amplius est etiam
cursus celeritatem nobis reprae sentaret. Ho
haberemus per fecta esset prorsus navigationus
par A qrEpEvIXH. Hoc ita concepi: deberet
ea machina in spbjecdp horanem, vel alia materia to
puncta facere, quot minuta prma progressa est no
vis. Minuta tantum proportionaliter, nach dem
verjungs ten maestab) inter se distent, quantum
navis a loco pritri. Eosdem etiam angulos
retineant. ea raioe exhiberi perfecte et
celeritas et vestigium cursus poterit. Figura
sicus enim punctorum  vestigium distantiam
lido celeritatem cursus dabit. Hoc solo
Judo et latitudo, et corrigerent, Magnetis
quoque declinationes, nec quicquam amplius
et perpetuo instabilis, nec facile reu
displicuit, solus tentamento aer resta
bab. Supererat. Hunc continue venti
instabilem flioctuantemque reddunt, qua
ratione scopo nostro incsptus futurus
videbatur. Sed mihi altius omnia
obtulit: inclaudatur plobo machena.
ita ut ingressus aeri difficilis, egressus
ab alia parte promtus, sit, quod fiet
assurgat. Foramen non sit majon
duibitari posset. Eadem raione perfect perfici poss
set geographia, et locorum distantias pe
cum iomota dis diebelii ars feccrenda
alio vela fuere. Duo jam restabant
quibus alligari machina in nave posset.
qua aditus aeri ad foramen fledi con
niri potest, ut non nisi subtilissimum
et quasi minimum aenis ad malhina
veniat, nullo veritorum fluctummus
extrinsecoro sensu, eo saltem qui ad
sensum notabilis et mudtationis
situsque perfecte determinari. dem artificium) Flecti, etiam in eam partem fura
possa deide in terra exhiberi, et ea ratione
perfecte deiieari via quam ivimus
omnibus anfractibus per horae minuta
figurae sylvarum, templorum, cyptarum
u sit ce pantocetur plogum qs eraurm
e pots  ut ab extrinsem oppsin