# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0098 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0098?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6 # Folio 48v, page id 00068208:0098 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 47r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=98 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000098.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine # Lines: 109 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Fb. te effici et constantia plagae veb si arte magnetica cphibem poet res in aere pendens sure fulia in vitro hermetice clauso, ne grumpat vim contrariorum magnetum t ita tum ut propellert non tum verteret. Fortet dempr sed ale illa quasi pendutaive qua circha 2 ofito al natam a sui datu e isi pendulum aps nam sane cilcum aviu licit feli fulcro etiu ctuato panitum fito ferrum tu ipsuo net intactum si hus rei stabilitas effici pt, ithum vicuius na quod tu ope magnetis etiamsi summe corrigut etiamsi iveniat rao medendi declinavibus, ethaberi nonspt. Imo etsi inventae essent longitudines e Catitudines tum naves non possent incaedere liners rectis, sed tenerentus moveri curvis. Sed nunc ea ratione perfecti est dem histiodromice. Nec potut magis perfici nisi quis instrumentum inventat iden subtitius aerem efficiendi, q nos paquam, ie enim esset commodius. Hoc quoque probe observandum, ut pendeant omnia horologia X marhinae, ut quintumennque jactetus navis mancaut tum semper in situ horitenti parallelo. quod ideo fori non difficulter pt, ga alioque omnia a nave libera sunt, et in aliam quu ipsa partem vertunto, eodem modo et nautica pyxidis capsula pondere plumtoo supposito semper constituitus tcti fonti parallela. qua sane commoda est ad cursum, sed non ad flexum navis ostendendum. rvia ita includi-non pt, sed li bera simul, et stabilis esse debet. Quod ob maris continuos motus obtineri non pt. Ergo alia media et cogitavi quibus aliquid in navi sit, quid circum gyrante se sinave, non cirq cumgyretur. Et initio Magnetem elegeram, qui sufficeret sane, nisi plus aliquid molicer, non solum inventionem Longitudinum, sed et dr Tus doh0sponias Ergo siu animum induxi Vemt ergo in mentem aaepe contingere no futim ut aliquid ab alio pondeat sd et tamen eo circumacto non crcumagatur, sed renitatur ob gravitatem. Et cogitavi id optime fieri, si suspendens et suspensum se tangant in pard- cis punctis. vel fere in uno ut in duabus sphaeius sibi impositis. Si ambae sint circa eundem axem, et infemoi sit parva X in illo axe firmata, superior sit magna et libera, posse superiore cum axc circum. moveri, immota reperiore. Ita h. 1. fiet axis duarum soherarum sit communis cum axiinavis xmentali Axis duarum sphaerarum ita sit ut possit se collaare perpendiculariter ad horitontem, sphaerae sint ex materia laevi, v.g. politissino aere aut marmore. sphaera sup transcat ille axis. Inferior sphaera sit a. superior b. locus a quo axis ac pendet sit C. Axis sit linca rigida firmus cius asphaera. et b spheram tranceat non tamen tangat iEx sphaera b pendeant plunima pondera d. ut tanto it gravior ita tu ut sustineri possit per arcm. Eo tamen cum motu navis se no circumagente mancbimovebitus cumm eo quhaera inferior a. immota superiore b. ejusque ponderibus. ex singrilis a ponderibus spgaerae b prodeant lineae rigidae pont f de. af. dg. 43. portentes t tabulam efgh. quae proinde circumacta nave Y . non cirumagetur sed perpetuo retinebit eundem titum ad locum discesset ab s relictum et quaesitum. Hac rave suppleti defectus Magnetis. Magnes enim retinet semper (declnationibus demtis) vari eundem situm ad plagas mundi, sed hoc in strumentum retinet semper eundem situm ad locum relictuum et quaesitum, et ita ca ratione retento eodem versorii nostri situ licebit lincat. recta currere, cum contra qui magnetis versurium sequitur, si quidem a liea recta currere vult mutabit quovis prope momento situm mat gnetis; sin vult magnetis situm retinere regutam nunquam movebitus linea recta ad locu destruatum. Muniri debet hoc in- admentum ab omni extraneo impulsu et aere Hoc instrto efficiet ut, sine coelo stallis et magnete determinari possit locys navis lon- gitudo et latitudo distantia cursus, celeritus etsi nullus adsit compassus flexus, tempus et quid non e Cognita tantim longituli. ne et latitudine loci discessus et quae siti. Hoc olim potum issent vetere supplere defectum magnetis. constat enim nulla peculiari naturae obser vatione, sed meris pruncipiis mecha nicis verendum tum ne geobeus inferior superi– orem aliquantulum salteri cir cumagat, q etius turbaret nostrus rationes. sunt in accuratissa Experuanta instituendo