# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0132
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0132?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 65v, page id 00068208:0132
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 64r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
# Lines: 83 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

observationes requirant altitudines sideris observandi
aequales, aut observationem unicam, sed sideris,
in summa altitudine positi, seu meridianum transeuntis
Unde nec Refractionum error magnopere metuendus
est. Nam hac methodo nostra. umm
Nam solis supra horidontem altius evecti refractio
non est magni momenti. Et sider noctu si unum P
sidus apparet, apparent etiam plura, eaque derse
diversae ascensionis, ac proinde refractionum quoque
differentium, ut proinde duo simul observari, et inde
collatione facta facta error ex terminari possit.
Contra si solis ortus occasusque observandus est, vereor
ne difficile sit verum de ortus occasusque tempus reperire,
quia constat solem in aperto mari surgentem aut
cadentem in horczonte sensibili ma libero mari definitiin
surgentem, aut cadentem, miram sui speciem in, extremi
marginis undis exhibere, ac falsa sui varieque detorta
imagme sibi ipsi jam depresso summer; superesse
aturea etiam specie illa fallaci subiti evanescente.
crepisculo eo admodum Crepusculo interzeeto, Praeterquam quod saepissime accidet ut una observa-
noctem cetenrime
acvelut de improviso ingruere
orevissimo ac parum notabilo
Dei nagi problema ergo imeum ita concistitur. Data Latituditie
Horoligioque exacto, dataque cunica quacunque sideris
(motus explorati,) cujuscunque
oberdatione. Longiz
er condequento
tudines, ac quod idem
reperire.
est locum navis
Ho ita fiet: Dato
Hrologio exacta datur locum cideris in coelos quodcunque
sit, in ordin respectu, ad locum, ubi o discessus
ad quem horologium divorimus  qui Cum Datur enim
hora loci discessus, ac per consequens situs omnium
siderum, qui posito quod nobis loae discessus latitudo et
longitudo cognita sit. Dato Vatur vero praeterea
circulus aequatori Parallelus in quo navis nunc versatur
Latitudine quippe navis data. Ac datur denique
angulus quem facit sidus  cujus aspectus
nobis conceditur (et culjus, per priora, licum praesentem
in mundo scimus) ad horisontem nost Ravis
seu ad Pirculum paralletum ravis Ieri
enim est angulus ad horizontem navis, et ad parallelum
tangentem pa circuli paralleli navis. quia seu
ad tangentem globi telluris in puncto nadis aut ad
radium ductum ex centro terrae in punctum navis
Facit aut cognitum autem est quem angubum faciat
Circulus Paralletus datus ejusve tangens, aut radius ad radium
aut tangentem telluris ada quo producto tangitur
aut secatur. Ergo quem angulum faciat linea ex sidere
ducta seu radius sideris ad parallelum. Jam idem
punctum cognitum ex uno puncto adcum extra circulum
(aut saltem extra circuli centrum) posito adeundem
circulum non possunt duci duae lineae eundem angulutum
facientes. Est ergo determinato ergo circulo et puncto
extra circulium angulo puncti lineae circulum puncto connectentis
ad circulum (id est ad circuli radium vel tangentem) determinatur erit
punctum in circuloa F ad quod linea, connectius facit angulum
actilodmodissimium autem est eligistella
ejusdem paralleli cum nostro aut saltem
vicini, eamque mendiane, noni miris 5 vicinam
time facta altera, altitudinis aequa
ab saeris stat navisi statu
primes deridiane
non nimis vicin
motum habenso
n platis sensibilem ra
bentis, seu polo no
Vase edlem
Turbare non debet quod hoc loco ad Inventionem
Longitudinum, Latitudines inventas praerequi–
rimus; nam alioquin  Latitudinum quoque inventia
jam tum necessaria est ad cursum navis guber
nandum, et ut Largitudo sine Longitudine, ita
contra Longitudo quoque sine latitudine non
Ut taceam hoc loco spem esse ma
gnam, iiveniri posse, et ad perfectionem deduci
quam primum invextionem Latitudinis seu eleba-
tionis Poli ab omni observatione coelesti, ac
proende aeris marisque injuria independentem
de quo aljas fustus dicendi locus erit tra