# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0134
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068208:0134?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6
# Folio 66v, page id 00068208:0134
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 69r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068208&page=134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068208/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
# Lines: 52 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Sideris cuusdam eleuatione ultra Hoideantem
loci rcacus observata, quae certe instrumentis bonis (qualia incasu necessitatis fieri possent
adquartas utque minutarum partes,  ultra ducisat, et vers ratio est instrumenta communia ab uno observatore
0
secndoum
satis recte sumi potest perficitar negenim
nisi angulo indigemus, quem radius e sidere
dato duchus facit ad loci hordeantem Rec a-etanto quidem minus quanto louy est aleaequatore
refractionibus metuere novis magnopere debemqus remotior, cum in aequatore ipso error munutinon
craterquam enim quod sideris ultra hori on sit major quam miliaris ostalici, qualis profecto
tem satis  euecti refractio minus turbat e
tabala etiam computandarum refractionum,
ea crepusculorum quantitate aliusque indicii, ab
Astronomis condita est; prater inquam hacomnea
en facilem occurrendi rationem. Si eodem
tempore duo pluraque sidera : semper enim
a
plures fixae simut ridentur;  obfercientur
cum enum earum resractionem necesse sit esse
diuersam, sese mutuo corrigent observationes
qua cum eodem tempore fiant, uni obseruationi
aequipollent. Utile autem est sidus eligi prae
caeteris quod alte supra hord ontem loci affurget,
ejus enim eefractio exiguo est, et verticalis, nulla.
tello
Problema ergo meum ita concipitur
locinauis, ac linea menidin
Data latitudine, Horologioque exacto, bacceden,
te unica quacunque, sideris (: motus explorati.s
cucus cunque (. in horizonte nauis motum satis.
sensibilem hrabentis,  polo non nimis vicini)
observatione; Longitadines, ac per consequens
locum rauis reperire.
Surbare non debet quod hoc loco adinuentia
nem longitudinum, latitudines inventas praere
guirimus; nam alioguin latitudinum quoque in
ventio jamtum necessaria est ad cursum nauis
gaternandum eat latitudo sine longitudine
ita contra longitudo quos sine latitudine non
sufficit.
Ut taceam hoc loco spem esse.
magnam, inveniri posse, aut ad perfectionem
deduci quamprimum inventionem latitudinis
seu elevationis Doli universalem, ab omni
observcaoe
tractabilia, ad dennas usque minutorum secundorum partes
subdividendi:
+ quanquam exactitudine tanta neopus quidem si
in mari est nullius momenti.
de longitu
diversae super horzontem
elevationis