# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068282:0039 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068282:0039?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 2, 1 # Folio 20r, page id 00068282:0039 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068282&page=39 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068282/jpgs/default/00000039.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine # Lines: 60 recognised, mean confidence 0.97 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. hoc est in principio passionis et actionis, substan tiae enim est agere et pati posse. Itaque materia est prima potentia passiva, forma autem substantialis est actus primus, sive pharum prima potantia activa, quae quidlem ut loco certae magnitudinis definiantur certo commensurentur ordo quidem rerum naturalis postulat, non vero necessitas absoluta au ipsi Deo insuperalicis turac intiam tantiam Quoniam autem egregia quaedam et acuta ingenia inter Reformatos potissimum novae cujusdam ac blandientis imaginationi philosophiae principiis imbuta clare distincteque ut ipsorum stylo ut ad intelligere ve sibi videntur, corporis natura essentiam consistere in extensione, accidentia autem ao non esse nisi modos substantiae, adeoque m non posse subsistere sine subjecto cunde ab Ecclesiae nec a substantia posse separari, non magis quam uniformitatem peripheniae a circulo; rende deplorabilis et fere prope insuperabilis eorum aversio a catholicae Ecclesiae dogmatibus nascitur : Utique succurrendum eorum morbo arbitror dandamque operam philosophis catholicis a quod Concilium Lateranense contra eos fieri voluit qui circa animae naturam aliena a fide docebant, ut clare et lucide satis fiat eorum objectionibus quin et contrarium accurate doceatur. vociferantur enim nullum decretum Ecclesiae, nullam legem, efficet nullam denique vim efficere posse, ut quod manifecto impossibile est, veruicredatur ac contradectionem implicat, vel certe tale manifesto apparet, a quoquam etiamsi vellet obedire, vere atque ex animo credatur. itaque protestantur schisma non sibi sed illis imputandum esse esse, qui abhis quos recipiunt impossibilia exius qui non nisi sub impossibile conditione recipere avulsos patitur Equidem non patet brevitas nostra ut iphilosophiae velint. dogmata ut en philosophiam longius excurramus, illud tamen obiter aftigisse suffecert, nos quoque non perfunctorie studiis mathematicis mechanicisque et naturae experimentis operam dedisse, et initio in illas ipsas sententias imlinusse quas paulo ante diximus inclinasse; tandem progressu meditandi adveus veteris philosophiae dogmata nos recipere fuisse conctos. Quarum meditationum seriem si exponere liceret fortasse agnoscereatur ablus, qui nondum imaginationis suae praejudiciis noccusati sunt non usque adeo confusas atque ineptas esse hos cogitationes qua illis vulgo persunsum est, qui recepto dogmatm et platoni Aristoteli, D. Thomae aliisque summis viris, tanquam pueris insultant Certe si locus a locato, sive spatium a corpore differt etiam matenia differet ab extensione. Omnes autem natura ferimur inclia ferimur ad hanc distinctionem et in materia praeter dimensiones aliquid intelligimus fastidio tenentur