# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068310:0039 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068310:0039?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 3, 8b # Folio 20r, page id 00068310:0039 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 21v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068310&page=39 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000039.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine # Lines: 97 recognised, mean confidence 0.93 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Responsio ubi fuerit Ecclesiaante Luthierum? Apud omnes pios et homines Christianos bonae voluntatis, t stioXVI. Petitur ut suos Pastores nominent Protestantes, qui successerint Apostolis Responsio Omnes ad ipsos pertinent qui in fundamentalibus cum ipsis conventunt, nec intolerabilia Responsio adjiciunt. Qui vero in omnibus sibi conveniant eos ex omnibus seculis nec Ro- mavenses nominabunt. adde infra qu. 58. Haec sunt nimis generalia sine allius vel loci vel personae vel temporis determinatione Unde patet autorem responsionum non habere quae afferat Quasi vero autori responsionum (cui hac loco controversias generales tantum tractare pro- positum est) opus sit nominare eos qui in fundamentalibus cum nostris inveniunt, it t nec intolerabilia adiciunt, id est huc transscribere vastos illorum libros qui per singulas controversias euntes consensum nostrae et veteris Ecclesiae probare student scopus ejus tantum est ex pontificiorum tantum manibus excutere Geheraliam argumentorum de Ecclesia successione, aliisque id genus) coccysmum, eosque eo adigere ut fateri cogantur, imposterum ad specialium controvertiarum discussionem venientum quo semel evicto etiam in specialibus controversiis sib non deerimus: modo prius s generalium argumentorum infirmitatem fateantur. Nam quamdia illis insistunt, et nos compendio vinci posse putant aegre ferre non debent, si nos quoque compendiaria ratione tela eorum repellimus aut retorquemus possem ex primitiva Ecclesia plures quos adversarii pios et bonae voluntatis Chistianos fuisse admitsunt, nominare, qui detestati sunt multa ex illis quae Protestantes a tanquam fundamentalia agnoscunt, si hoc nunc ad me spectarat crediderim posse nominari homines pios ex antiquitate, qui nonnulla Prote- stantibus probata (line non fundamentalia) aliquando damnavere. Sed et puto idem contra Pontificios ostendi posse. Nec mirum est, saepe enim pii etiam viri in aliis damnandis praecipites fuero zelo non secundum scientiam ducti conatur a dissensione inter nostros suorum a nostris discresantiae colorem aliquem conciliare, sed magua est differentia inter discrepantiam in unavel altera propositione nondum ab universali Ecclesia determinata, et discrestantiam in pluribus propositionibus ab eadem Ecclesiajdudum determinatis cum rejectione ejusdem Ecclesiae et exstructione altarium contra altaria. Scilicet longe dispar ratio est controversiae inter S. Cyprianum et S. Cornelium et inter Lutheri oppo- Sitionem contra universam Eclesiam Catholicam. ponsio Controversias inter Pontificios extenuat autor examinis, et parvi momenti esse putat, quia utraque pars parata sit obedire dissentienti Ecclesiae. Sed mihi controversiarum momentum et gravitas non ab eo petenda videtur, an Ecclesia Romana eas definiverit vel non ineque puto salutem pendere ab autoritate hominum quorundam agnita vel iguorata i sed credo controversiae pondus ex ipsimet esse aestimandum, et quae olim ad sulutem necessaria non fuit, eam nec hodie esse, nec unquam fore. Esse autem controversias inter Pontificios, quae mihi videntur graviores omnibus quae agitantur inter protestantes, aestimari potest vel ex unica quaestione de necessitate contritionis et amoris dei omnia ad salute e atio (1) Non agitur de contro oyru 2 Responsto ad deptie a tangit. yprianus infallibilittem eolagnonit, quam Luther versiarum gravitate imo agitur hic de controvers iarum et levitute, sed agitur gravitate et levitate. Quamdiu enim de autoritate quae controversiis non trobatur autoriters humana finem imponit, quam autori infallibilis in omnibus sinem Ecclesiam regenti deperimus discrimine controversiis sequenda, licebit Protestantibus distinguere Et in eo consistit differentia controversias, ot satis habere si in inter doctrinae nostrae unitatem fundamentalibus unitas servetur et multiplicatatem doctri cum satis sit Dei promissionem ac narum apud Protestantes; modia salutis conservanda pertinere Duplicatio Zuost. VIII BA. X equaestio XY ltamen 1 +perpetuum Examen 2 Responsio Examen d tatem nos spiritui sancto cum demel apud nos deterimi nata aeternum maneant de- terminata, ipsis vero desit abest ut autoritatem reti et unitatem conservarint, ut contra nandi, ad eoque maneat aeter. gentes unitatem cum Pontifice diu- na fluctuatio. cum nigare tius servare non potuerint nec non potuerit autor responsio- etiamnum possint. Concitium Con- dum discrepantiam inter e Gypriani et Lutheri modos ud endi reslitao oorum de Bontificis infallibilitat dos fidei articulos condi non reosse tfidem hujus modi novum non esse catho dicium sed et hc utriusque licam altaque hoc effugio uti non licet Eripta disparitatem legantipossunt, quod dissenthre olimlicuents nte determinationem: nisi majoris facignt aeor et ua se verco error per et sueri Determinationes pontificiae et Ana- themata in disse Mege saeterham legitima autoritas determi causa fuerint non minima, cur tot stantiense exemplicansa ne quidem in regionibus ubi hahitum est auto ritatem retinuit. Protestantes credum