# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068310:0040
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068310:0040?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 3, 8b
# Folio 20v, page id 00068310:0040
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 21r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068310&page=40
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
# Lines: 90 recognised, mean confidence 0.94
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Quas A. LB
Responsio ad replic. 2.
Sufficit Cyprianum nom magis
Cum negarenon po-
Exam. 2. ad
responsionem
tuerit autorres ponsis
onum discrepantiam
quam Lutherum infallibilitatem, inters. Cypriam et Lubheri
pontificis credidisse.  ut
ostendi, quaestio hic esse debet
de sententiis potius quam de
Schismate eam secuto; quoniam
modos sua defendendi; resitit
ad eorum de pontificis infal
libilitata judicium, sed et hic
id tantum agit an sententia dis utriusque scripta disparitaten
sensio error, tangat fundamentur legenti testantur
fidei an non. Certe si Cyprian
licuit inare infallibilitatem pontificis, utique
ea tundamentum fidei non tangit. Cyprianus
satis dure contra steshanum Episcopum Roma
num locutus est, accusans eum ignorantiae et
praesumtionis. Causa autem cur schisma secutum
non sit haec est, quid Stephanus non audebat ex
communicare Cyprianum, quod fecisset haud dubie
si autoritatem Leonis X habuisse
praesertim cum
justa causa Stephani contra  Cyprianum fuerit
injusta Leonis contra Lutherum abusus confesse
non dubios reprehendentem
Si non possunt protestantes nominare Pastores suos qui Apostolis successerunt
an non signum est, eos non habere veram Eeclesiam?
A. Etiamsi on concederetur hypothesis (quod in srecedentibus) exnssim tamen consequentia
haec non valeret. Nam fieri potest ut aliquando verbi divini sincera praedicatio sient publice
sileat; nec proinde necesse est temper aliquos publicos doctores orthodoxos referini in
historiarum monumentis. Deinde nec Romanenses semper invenient, qui omnia eorum
dogmata tradiderint, denique sufficit consensus in fundamentalibus.
an Ecclesia mille annis invisibilis latuerit C
R. Semper facile fuit pios ab impiis discernere. Errores non-funda
mentales Deus hominibus bonae voluntatis condonat
An non id repugnet promissioni de perpetua assistentia spiritusS.
 Spiritus S. sempera aliquos illuminavit et in medios tenebris servauit
septem millia, quae non plexerunt genua cram Baal. Via salutis angusta
est, non itaque multitudini fidendum, sed nec splendori externo. Nam saepe quae
hominibus contemtibilia Deo cara sunt:
Non satis est dicere Ecclesiam latuisse, ostendendum est ubi latuerit quod semper ex
historia doceri potest. etr cum Ecclesia latebat in Israel erat in Judaea manifesta-
invisibilitas Ecclesiae contradicit confessioni Angustanae et Institutionibus Calvinitubi
Ecclesia vera esse dicitur, ubi siucere praedicatur verbum et administrantur sacramenta
Non sufficit dicere omnes vere pios pertinuisse ad protestantes ostendendum est eos
etiam Lutheri aut Calvini dogmata professos, aut certe credidisse posse homines in
diversis sectis salvari
R. Quomodo intelligendum sit Ecclesiam esse visibilem aut invisibilem et latentem, Respo
et quomodo appellari possit una et catholica seu universalis; et quomodo intelligatur
Ecclesiam esse  ubi sincere praedicatur verbum et administrantur sacramenta
clare et distincte explicatum est ad quaest. 8 et . Dicimus pertinere ad nostros-
eos omnes qui fundamentalia retinuerunt, nec quicquam tolerabile adjecerunt, nam
etsi forte in multis graviter erraverint, modo pertinacia et malitia ab iis abfuerit
est modo fuernit pii et bonae voluntatis. Itaque tametsi sii non in omnibus cum
Lutheroaut calvino sensens senserint, possunt tamen ejusdem verae Ecclesiae esse membra
modo nullum fuerit discrimen in fundamentalibus. Etiamsi fortasse ipsimet discrimen inter
fundamentalia et adjectitia non semper observassent, et aliqua damnassent sine sufficiente causa
Duplicatio
Responsio ad Repl.
Rapliatio Repliatio
Frustra recurritur
Discrimen inter Sundamentalia ad consensum in
et non fundamentalia, seu inter fundamentalibus
quaestiones ad satutem necessarias quem scriptura
aut minus necessarias, per
nescit, et
se notum est, nec a quoquam fictitium esse
mortalium in dubium revocari
potest Etlantum ab est ut ex
antedictis fictitium esse
constet;neque enim
ubi resutatum sit
mi
le
quidem refutatum se
neruetes
ex antedictis
constat.
Cu sho X1
Dupticatio
Quast Xy
Responsio
Quae. i. X1X
Exa