# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068322:0004
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068322:0004?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 15
# Folio [ - ], page id 00068322:0004
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068322&page=4
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068322/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
# Lines: 117 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

eorum absolutam post conflictum quae erat ante
eundem contlictum. Haec hypothesis est casus
quidam regula Leibnitiance generalissimae, quod
effectus integer sit semper potentia aequalis causae
sua plenae; quod licet ad corpora actuosa huc.
testringi videatur, seu elastiea; id est quae corpora alia
à se repellere porsunt ea vi qua compressa fuerunt:
agnoscit tamen itutoi nonter, Corpora quae
mertia appellat, seu quae hoc non practant fortasse
actuosa esse in suis elementis. Nempe Leibnitui
sententia est, corpora quae partem virium absorbent
eam non perdere vel extinguere, sed recipere in motus
suos intestinos. Itaque sccundum ipsum, etsi non
eadem maneat quantitas motus in mundo, tamen
eadem semper (naturaliter) manet in eo quantitas
virium absolutarum; atque in ed dissentit a Cele-
berrimo Neutono, qui nuperin Optico Opere p. 343.
editionio Latinae statuit motum naturaliter
imminutum iri, imo cessaturum in natum, nisi
per peculiatia quadam principia actuosa repa=
taretus. t Lelbnitius patat non opus esse talibus
principiis, neque ea locum habere posse sine mira-
culo, ad quod sine necessitate in explicandis natura
phaenomenis non sit recurrendum. Nobis digna
haec quaestio videtur, quae à Philosophis et Mathe-
maticis profundioribus amplius expendatur. Cum
etiam Leibnitius vim absolutam corperis gravis
commode, aestimari posse putet ex altitudine
ad quam motu a gravitate retercato ascender
potest, id autor noster hic probat, et à se demon-
strari posse ait. Alqu ita exponit regulas concus=
suum inter corpota tam actuosa quam inertia
et 5. 236. numeros quosdam corrigit in tractatus
porthumi de motu corporum ex perc ussione
Hugeniani posttema propositione positos, sive
calcuri sive transcriptorum lapsu corruptos.
Liber secundus constat quatavi sectio-
nibus, quarum prima agit de viribus fluidorum
a gravitate, secunda de motibus aquarum in
tubis aut alveis, tertia de percuosionibus intet
fluida et solida, sectio quarta de mediorum
resistentia; sectio quinta denique continet Miscel-
lanea quaedam. Sectione prima considerat
8. 749. corpora premi abaliis secundum lineas
perpendiculares ad plana contingentia, explicat
deinde cequilibrium liquorum, eorumque pressionem
in subjecta plana, atquetiam in vasium latera, ubi
de taborum firmitatibus agit. Putat autem
resistentias tuborum esse in simplice ratione
crassitierum caelenis existentibus paribus, cum
Dn. Olaus Romerus, eum putapit esse in ratione
duplicata, sid. 8. 727. Deinde de insidentibus humido,
humco el instrumentis agit, quibus gravitas
liquorum specifica exploratur; et ostendit
Pranciset de Lanis
=(eo scilicet modo quo quantitas
motus a cartesio et aliis post
ipsum cestimari solet)
+ope ejus
et horonomia seu de viribus et motibus
corporum solidorum et fluidorum libri duo autore
Jacobo Hermanno Basil. antehac in illustri Patavino
Liceo, nunc vero in Regio Viadiino Math. Prof. ord.
et Regis Scientiarum Bocietatis qua Berolini est
Sadali. A motelaedami apud Rod. et Gerh. Wetstenios
A. F F. MDCCXVI. in 40
Paucos habemus libros inquibus tantum
reconditae Mathereos contineatur. Autoi celeberrimus
et acutissimus, hic complexus est complures egregias
meditationes probona parte huc usque latentes, tum
suas proprias, tum Celeberrimorum Bernoulliorum fratrum
sed maxime Johannis, qui mirifice haec studia provexit.
Sed quemadmodum inventor Calculi qui clavem ad hc
arcana prebuit Leibnitius ob meditationum occu-
pationumque multitudinem libenter consensit, ut a
Ono Marchione Hospitalio nova artis institationes
publicarentus; ita ingeniosissimus Bernoullius, novis
semper pulcherrimis meditationibus occupatus, non
eore tulit, ut systema circa motuum aestimationes
novis istis Geometriae atque analyseos artificiis adjutas,
quod ipsi consetibere non vacavit, in publicam utili-
tatem prodiret opera Clmi Hermanni; qui ipse priorum
inventa suis nunc egregie auxit, nunc haud parum
faciliora tebdidit. Multa etiam quae a famigeratissimo
Neutono reperta sunt ipse alio via, eaque non
raro faciliore est consecutur, quaedam etiam
Neutoniana promovit. Qpoe in praetatione memorat,
se initio in motibus fluidorum explicanvis fuisse
versatum, et Archimedis, Galilei, Torticellii, Pascalu,
Castelli, Hugenii, Leibnitii, Nemtoni, Bernoulliorum,
Varignoniique in hanc doctrinam merita laudat, sed
animadvertisse se ait, non posse felieiter tractari motus
fluidorum, nivi praemiltetetur doctrina de motu
soludorum. Hunc ergo tractat libro primo, et motum
Auiderum libro secundo. Caeterum breditatis causa quaedam interdum in demonstrationibus
supposuisse videtur, quae in eorum gratiam, qui in his nondum sunt versati fusius doceri mererentur
Libtum perimum in duas dividit sectiones,
prioi versatur circa gravitationes solidorum,
pesterioi, posterior circa acceletationes ex iis
oitasiq  praenotandis ex doctrina Leibnitiana
vim motricem distinguit in mortuam, quam cum
Leibnitio solicitationem appellat; et vivam, quam
et vim simpliciter vocat; quae tractu tempotis pes
accelerationem ex solicitationibus continuatis oritur, et semper in motu actuali consistit; quod de
solicitatione dici nequit, etsi et ipsa semper
oritur. Ibi etiam observat regulam quod actioni
cequalis sit reactio, consequi ex mertia matena
a Replero primum obvervata. Per vacuum
intelligit locum qui motui non resistit. Porro
Theorema funcamentale compositionis solicita Lio tendentiarum (id est vel solicitationum vel motuum)
sectione prima ubi de solicitationibus agit, affest et probat
tionum otuum a Seibnitio inventum,
Ysolicitationes et speciatim
H ita prior agit de Vi mortua
posterior de viva. Nempe in
ex motu aliquo actuali, (sed nondeom eo ad
quem solicitatur mobile) oriatur