# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068359:0101 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068359:0101?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 5, 2 # Folio 51r, page id 00068359:0101 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 52v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068359&page=101 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068359/jpgs/default/00000101.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine # Lines: 73 recognised, mean confidence 0.97 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. VIdIT consideravit cogitavit, sed tu intra se quidem, sed tamen tanquam objectum a se diversum, talis autem visio revera quaedam productio est per verbum mentis. Ut jam (notatium est mentis. Nec ita debet accipi, ut vulgo solent, ac si Elohim creasset prius lucem, deinde vidisset velut per experimentum, quod esset bona. Qua ratio qui modus bonitatem rerum videndi indignus est Deo, qui cujus cui convenit videre res a priori Revera igitur dum vidit fecit, vel dum vidit dixit, dum dixit fecit; vel dum vidit quod esset bona voluit; dum voluit fecit LUCEM. Nempe naturale luci non tamen est videri. Interm et ca sequentes quoque a sunt visibilia per lucem. hoc sed revera deus nil videt corporeomor, et esse Sequentia quoque creationis opera, vidit Deus, videre hoc loco nihil aliud est quam mente concipere ac considerare; similitudinem tamen a visu corporali sumtam apparet corporeo desumta; quia ut visio corporea divina externum objectum facit. Et lux hicnon Moses enim cum nobis, iid est hominibus hat objectum externum habet, ita visio Quod EssETB0NA. Bonum est quod appetitur, appetitur autem illud a quo aliquid potest dari, et quidem gratis seu cum accipientis incremento. Sed tamen quod si bonum si jam bonum sit verum durabile bportet ut st ips sine ipsius dantis detrimento. Unde intelligitur Bonum est esse inprimis esse cujus tam inexhausta fe est foecunditas instar fontis, ut det non accipiat, et tamen non imminuatur . sed p itaque dicunt philosophi ut eam esse naturam boni, ut sit communicativum sui. Et hoc inter omnia creata nihi inter omnia creata sensibilia nuspiam magis experimur quam in Luce; unde proverbio dicitur lumen de Lumine, quotiescunque nes communicativa estasine imminutione sui itaque minus mirum est convenienssuhoc de Jona Luce primum dici, quod sit bona; de tenebris dici non potui De tenebris dici non potuit, e quae potius sunt sons mali; de aquis De tenebris de tenebris dici non potuit, et si enum per se malae non sint, tamen sunt ro mali. Acune de aquis euidem dici debuit, quia sunt ancipites atque et quidem quia sunt capaces boni et mali; a luce autem demum ad bonum determinantur; ideo quod res sunt bona ab effectu s quod res sequentes bonae dici habu potuere, a luce habuerunt, tanquam id est a spiritus divini effectu EF DIVISIT LVCEM A TENEBRIS Divisio Lucis a tenebris in prima creatione non debet intelligi loco, sed natura. Dum res Neque enim separata, erat lux, donie facta sunt laminaria Nam postea demum facta sunt luminaria, et prs post laperim demum terra locum a coclo aqua collestes fuere supra coelestes divisae ab inferioribus, et facta sunt luminaria et tanens tara secesit a coelo pr apsude per divisonem locallim, mamta vuis aliquoties imo, indignus est omni sapiente, far prima e pensar cor facere primum et deinde considerare an bene sit factum; e far prima e pensar poi ut itali dicunt. scriberet mmmano more loqui debuit origo oel occasio proprie dictus lo