# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068359:0104 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068359:0104?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 5, 2 # Folio 52v, page id 00068359:0104 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 51r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068359&page=104 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068359/jpgs/default/00000104.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine # Lines: 65 recognised, mean confidence 0.97 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. initio noctis, et mane id est Et fuit vespere seu initio noctis, et mane seu initio diei, dies unus, quia dum ex tenebris et luce partus Mundi adhuc coelestis processet jam in quo lux praedominabatur VOCAVIT. Verbum Dei est efficaxiape dix notavimus. verbum ab Elohim procedens est efficax. Quemadmodum dum dixit, fiat lx, Duni dixit fiate lux, fecit lucem; sic dum dixt diem lacem appellavis diem, et tenebras appellavit noctem; fecit ut ex luce oriretur dies, et ie, ut ex tenebris oriretur nox. dum Deus rem novo nomine appellat facit aliquid in ea novum. Dum Abramo et sarae nomena mutavit, novam eis benedictionem dedit, foecunditatemque, in qua ut ut in semine Abrahami benedicerentur omnes gentes. LVCEM DIEM, ET TENEBRAS NoCTEM. quomodo ergo differunt lux a die, tenebrae a nocte. Non aliter quam quod Dies est regnum lucis, et nox est regnum tenebrarum. Voluit Elohim ut De conveniens fuit, ut esset quaedam in luce et tenebris vicessitudo. Ea enim est est mirabilis quidem natura rerum, ut si lux semper oire continue vinceret, tardius lucraretur nec tantos effectus produceret. Nunc tenebrae ut jam dictum est vincendo faciunt ut vinci facilius possint; et lux quae interquiescere visa est, praedominium majore nisu resumit FACTVMQVE ESF VES PERET M ANE. Cur vespera praeponitur ? quia tenebrae fuere ante lucem, nempe in creaturis. Lux latens ad sub tenebris com- prehenditur. Itaque in seminibus praedominabantur tenebrae donec per spiritum domini lusuit ex lux laters suit excitata et exs velut scintilla de silice excussa. Inde factum est mune inde id est lux fuit orta Factum est vespere, id vel fuit respera; sou tenebrae fuere natae vel potius fuit vespera; id est n tenebrae pot Munde producto tenebrae fuere, tenebra coepere cum Mundog: factum tnin vero est mane vel potius fuit mane; id est, lux est orta in mundo ex tenebris. DIES UNUS. Ex Vespere et mane fit dies, seu luis et tenebris fit dies et luce fit dies, quia partus erat coelestis, in quo lux praevalebat, ut primum fuit creata; donee in lapsu nespiritus tenebrarum ad pugnandum ex errexere itaque idem durante creatione locum habuit, ut ex es et sequ e idemque intelligi debet, etiam sequentibus dcreationis diebus, quia durante creatione partus rerum coelestes erant, dinee et res in coelo fuisse fuere usque ad lapsum NUs. quidam volunt u diepunum hic idem significare quod dies primuss alii interpretantur fuisse vesperam et mane diei primae, quasi genitivo casu accipi deberet d satius est unum dun Moses indicavit, ut hodie vospera a respera ad mane unum diem, c Eetanens ita in primo quoque dic udu fiert viem ot pradentuims ulis. scomputamus ex dic et nocte et die, ita initio multo magis ex nocte et die factum fuisse unum vel primum diem, ob praedominium lacis, vekr. B