# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068360:0025
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068360:0025?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 7, 1
# Folio 13r, page id 00068360:0025
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 14v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068360&page=25
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068360/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
# Lines: 99 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Atque hoec quidem adq homines
Qui vero satis ad inquirendum  in causae
momenta otii, viriumque habere sibi videntur, hi secundum
principia probestantium legem sibi impositam intelligunt
accuratissime discutiendi controversias, niteturque fides
eorum privato cujusque judicio, 
id est eruditione et scientiae logicae usu post suffiesummam
ientum diligentiam diligentiam adhibitam erum sufficienter instructo
Verum haec sufficiens deligentia promittitur facilius
quam praestatur, et plus difficultatis habent religionis quaestiones
controversiae quam inexperti putant. Immensum
est hc pelagus hujus studii et unum totum 
pene hominem sibi vindicare videtur. Nam ut
Nume acbi ini primum
enim accurate constituendi libri scripturae et textus, sacpi
autoritas; quam in rem opus est turaliis multiplicibus criticae artis ) Manuscriplocum, srponans ssim
notitiis, tum maxime collatione Mamicriptorum;
deinde  est saepe excutienda est verborum proprietas
in linguis orientalibus et phrasium significatio, quod
difficillimum est in linguis quae quas hodie nemo loquitur,
sed maxime in lingua illa, q quae muxim suapratura
et ipso scribendo modo, et librarum pancitate mire
ambigua est  Deinde ut costt deeri an aliqua
sit tratitio Apostolica, vel constans tracita
Veteris
sanctorum patrum, aut exemplis Historiae Ecclesiasticaeo librisque vetetum genuio aut supposititiis
Ecclesiae et quid de variis autoritatibus sanctorum
sit judicandum; summa opus est cognitione anti quitatis
geniique illorum temporum complurium rituum veterum
sacrorum et profanorum. qua et vel una controversiam
qualis est Eucharistia, acc meque enim sufficit ad
plerumque enim inani specie decipiuntur qui non ipsi
legere sanctos putres, sed nec crebra
dectione qui sufficere sibi putant evolvere subinde
loca eorum, ab aliis citata cum necesse sit ee judicaturum legisse patres
eos studiose, et diu versasse familiarem ipsis
atique ut ita dicam concolorem factum fuisse, Denique res
ipsa  dicet de uno argurento saepe ingentia volumina
gravibus  rationibus documentisque plena conscripta esse,
ubi si na part argumenta saudias sola audias vix
an
non dubites ab ipsa stare veritatem, siad altera
aures praebueris mutatum te subito mirere, usque adeo
multa saepe plansibilia utrinque dici possunt, et
cum affectus in educatione cujusque domestica et
audiendi consuetudine insiti, rationem praevenegint,
mirum non est quunumquemque implesse animum secundis et gratis
adversa contraria velut hostilia non admittere.
in familiaritatem, sed aminus repellere
Hanc igitur accuratae discussionis difficultatem,
qui usu agnovit et ingenne agnoscit, mihi fatebitur
vie ercdtissm quque non nisi eruditissimum
quemique tantae moli parem esse; imo quemadmodum
et quod est gravissimum, jungenda esse nonnunquam
diversissima doctrinae genera quae raro in unum concurrunt;
quem admodum enim certum est scholasticos saepe antiquitatem
scripturam et antiquitatem parum intellexisse, ita contra
viri eruditissimi sine Theologiae Scholasticae, hoc est accurtae
cognitione vaga plerumque judicia ferunt. danta autem res
sit simul eruditionis anvenioris, et philos scientiae
severioris laude excellere, ipsa talium paucitas
persaepe temere ad controvexsia itio secialiu atent
discussionem provocent, qua  quam res docet
se cum auer et
sit
 beterum
auxiliis veterum
s
sollatione
Hin linguis originaliti textu
H in ea scripeorum paucitate
ect ritus gentium tac eam
autiquaelum
velcerte haerentem
quam hum
na ista imbicinitas
Hdenique qui judicem incorvuptum agere
volet, ubi accurate instructus erit,
tota causa, summam
ut propemodum si
se
jam adhibuerit
fertus deposuerit, ita
eri posset
oblivistatur
quae pars
um vel
xekente tam et inalitione ab alfera
collo nito velint adversarii personam induat
et studia rogitatione induat quo meli
aequilibre sin minus prae
nta
animum e
tem in alt
en
c
es
t
ee ii anus e eisti tata pronu to set