# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068362:0008
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068362:0008?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 7, 3
# Folio 4v, page id 00068362:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068362&page=8
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068362/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
# Lines: 56 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

inquisitionem
non lassacti subsistant in medio qui dis ctionem ad exitum perducant.
Nimirum
ubi exclamatiunculam quandam aut sententiolum nacti simmus saepe ita nobis planditus.
placemus, ut itaque usque adeo non miror multos falli ut panissimos arbitrer
in his controversiis fecisse id omne quod ad cavendam frundem necesseerat: itaque
Ego quidem ita sentio
si non falluntur, casui potius quam rationi attribuendum est.
esse quoddam ratiocinandi filum, quod qui tenerent patienter, hoc certe obtinerent ut non
fallerentur, quanquam non iltud semper ut veritatem invenitant, quam saepe Deus sibi servarit
oc autem situm abrumpunt homines at homines vel necessitate, cum scilicet agendum
est ipsis non expectato inquisitionis exitu, ne dum deliberant vita transeat; vel
levitate cum ante tempus satis faciunt sibi art mngis interrumpuntur
Quale sit illud ratiociuandi filum non est hujus loci explicare, illud sufficir dicere
tanta opus esse altentione et cura, ut expertos mecum jndica facilius ignoscere
arbitrer qui in tam lubrico labuntur. Equidem unusquisque sibi persuadet failimum
esse convincere adversarios: sed haec ipsa receepta utrinque opinio, utriusque partis prudentes
viros admonere debet quam falsa sit. Sunt utrinque probi et eruditi, saepe in alloqui
certamina descensum est, u quae ubi casu vel taedio finita sunt, utraque pars victoriam
sibi ascripsit, nec putandum est semper adversarios contro suam locutos conscientiam
quod semper ab alterutris contra conscientiam fuisse factum verisimile non est.
Quod si ergo aubo vicisse sibi visi sunt ubi est ergo illa decantata convincendi facilitas
Equidem fateor homini simplici ac pio non esse opus qui non uiti sibi consulat
ettam
fanite DEum gratia sua tantum qui i quantum per vitae rationem licet
Salutis suae curam gerit, gratiam divinam, quantum ad salutem satis est non de fore.
Sed aliud est persuasum esse, aliud persuadere posse: nam ut persuasus sit, sufficit
ut opinionem aliquam teneas, nec refert, ut pr persuadere  possit accurate ratiocinantem
Mulli autem fidettes in fallor, etsi persuasi
sin
necesse est ut eam possis protace.
de veritutibus fidei, non ideo eas probare possent, sit si in dutium revercanuti probare
possent, si in dubium revocarentur; imo force nec sibi, si  analysis fidei ab
ipsis exigeretur: est enim illa analysis res si quae quandam credibilitatis nostrae velut
demonstrationem continet, res adeo ardua, et tot praesidiis indiga, eruditionis et ingenus
ut in paucissimos cadere arbitrem,
Diminam autem gratiam arbitror locorationum
esse po, censendum est, Deus enim humanae conditionis et fragilitatis inisertus haud
dubie non eos minus qui credunt, quam qui cur credant sciunt,  admittet:
Variae sunt viae domini: alo sunt enim in quibus claras admedum
rationes p excitat, et praeclaras meditationes nasci gubet, ut praesidium esse possint
infirmorum ac terrer sophistarum; alios horum autoritate ducit, nonnullis
affectus ipsi, qui alias ad perniciem, duces sunt ad veritatem. Quidam diu desultori,
tondem dubitationum fessi, in velut columba x in mari vagata, in primo loo sicco
subsistunt: non tam rationibus quam ipsa lassitudine stationem eligentes; Deo interim
ipsis ducem se praebente ad venitatem arcam veritatis quia ino fieri potest, ut
aliquis sophismate deceptus admiserit veritatem. Denique cogitemus errant b9
citra pertinaciam saepe a DEo agnosci. Quae si expenderimus facile agnoscemus
tametsi de fidei controversiis intricatissima disputatio sit, quando accurata esse
debet, ipsam tamen salutis viam usque deo non adeo difficilem esse, alioquin
numerus salvandorum, non minus quam bonorum principum, uno annuto inscribi posset
Qnoniam tamen nunc eo ventum est, ut major sit disputandi saepe cara
quam vivendi, et sites inter erudites agitatae publicae jam dudum factae sunt
qu et lites eruditorum in Rempublicam propagatoe  betlum magnorum motuum materia
aut certe color fuere, ac ne nunc quidem satis exulceratae mentes leniri potuem,
dio menenum ne difficilibus aliqu aliquando  patriae temporibus nova tempestab exurgat