# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068365:0023
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068365:0023?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 7, 6
# Folio 12r, page id 00068365:0023
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068365&page=23
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068365/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
# Lines: 75 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

sciendum est autem ante omnia esse
in Batavis et contagio periculosissemo con–
tanio latius serpere geners quoddam hominum, qui
religionem quandam plane philosophicam si ipsis credimus
moliantur
Cum primum philosophia nova in Batavorum
gente liberrima recepta fuit inventi sunt, qui
ea ad pessimas sententias tuendas abuterentur
nec jam de protestantium Theologis loquor, quibus
Theologis calvinianis loquor, quibus vel ideo placuit
quod cum formis substantialibus accide corporis
natura in extensione vel mole constituta formisque
substanti alibus et accidentibus realibus profligatis
etiam praesentia realis et transsubstantiatio sublatae
vicerentur, sed de his qui ad, quos inter eminuit
quidam Benedictus Spinosa gente judaers sed Christianum
professus, qui tamen aperte negare ausus est christi
resurrectionem, omniaque miracula: Dem
fecit Dei nomine accipit vim toto universa H concipit
ut unam substantiam totum universum concipit ut
unam substantiam quam vocat Deum, reaturas
autem vult esse tantum esse Dei modos, figurae quemadmodum figurae
sunt modi substantiae corporeae, itaque extensionis; hinc
omnia quod cuju sit ineptissimus, quis a ratione
alienissimum, hinc mens humanas nihil aliud est quam
certus quodam cogitandi modus g. ad q quatenus
Deus determinatam hanc corporis humani figuram considerat
ea et pari dest qui destracto corpore non aliter manet
seu uno verbo idea lnjus corpori hanc animam socratis
esse ideam talis corporis seu figurae, quam habuit socrates
et immortalitat animae ipsi non in alia re consistit
quam in aeternitate hujus ideae. Unde satis Dhus apui
ipsp proprie nec intellectum habet nec voluntatem,
nec propter bonum puldhrumve operatur sed ui
s po sed ita ut producat omnia quae potest,
quare non tantum mundus ipsi aternus est et infinitus
sed et omnia possibilia in eo existunt, et cur mata existant
non aliam causam esse reddendam, quam non minus ea, quae seum
quae nobis bona et justa videntur, quam quae ho absurda
et injusta, quoniam scilicet Deo non defuit maberia
ad omnia rerum genera producenda. Haec igitur opinio
omnem pietatem et religionem tollit quamvis loquent
formulis utatur, quae videntur eam retinere . Mihi
cum hujus homines disciplis sectatoribus ardeni
crebra fuit colloquendiu occasio quanquam os totam
dogmatis s pravitatem perspexisse non arbitrer,
putant autem illi etiam cartesium pleraque sensisse
quae spinosa tantum apertius fuit elocutus; in
quo eis assentiri non ausim, et si nonnulla Cartesii
His igitur
loca suspecta esse agnoscam.
porro  non nisi unam esse substantiam, et omnia
hujus substantiae esse modos  ostendi req esse per
absurdat, et primae omnium experientiarum adversam
nam id quod in se quisque agnoscit cum cogitate seipsum
se ipsum dicit Ego id omnes vocant substantiam;
et cum spinosaqui substantiam defiait, id quod in se
est et per se concipitur.  spinosae vero definitione valde vitiosa est
s vitium est, substantiam enim definit, quod in se
est, et per se concipitur obscurissimum est illud inse
esse si intelligit non esse in alio tanquam in subjecto
utique homo non citius ert substantia, quis ego ero substantia
vis enim dicet me DE esse in Dho tanquam in subjecto
seu Deum esse me sin aliud, quid intelligebat debebat
explicare, deinde non dt quid de illis rebus dicendum
sit quae non in se sunt, etsi non per se concipiantur
quales quidem communiter censentur esse substantiae
aut ostendendum illi erat, nihil posse in se esse, quin
per se concistiatur
Sed haec subtiliora, illud
vero utilius in conferend cum his hominibus ex pertus
Mel
diu at 
+ aliumve finem
 nonnullos