# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068365:0081 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068365:0081?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 7, 6 # Folio 41r, page id 00068365:0081 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068365&page=81 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068365/jpgs/default/00000081.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine # Lines: 62 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Le Cardinat de Richeliey enitendoit les controverses à fonds, comme chacun scait, et prenoit plaisir d’en parler avec les habiles gens. Un jour il fit Monsienr de Guoot pour conferer avec luy. Ce fut lors que hons. de 9 Mais il faut sçavoir que clons. de Groot alors estoit tout autre qu’il n’avoit esté dans sa jeuresse: car ayant jetté ce feu de dispute, qui échauffe plustes qu’il n’éclaire; a et ostant revenu à cette simplicité qui seule p estre agreable à Dieu, les ye il enoi sageoit les controverses tout autrement qu’il n’avoir fait. Le Cardinal l’ayant Veu luy dit, Monsienr Groot, je serdy bien aise de vous deentendre parter sur ce les contro verses vostre sentiment sur le moyen de reconcilier des les controverses, car je sçay que vous avez foit medité la dessus. G. Il est vray que cette étude m’a ocupe assez long temps; mais V. E. me permettin de luy dire, que j’en suns revenu R. commer uZedertet ndinu vous une recherche qui doit estre si lmpontante si importante. G. je ne la meprise pas, mais je tiens qu’elle est imitile, tandis que nons n negligeons une autre, C. Il est vray qu’il n’y point puisgo ella de chemin si aise à e la reputation que de se mettre sur les contrvorises cly que la voye des controverles. Un homme qui est versé un peu dans l’antiquité et qui aver cela sçait l’art de raisonner n’a point de peine d’y reussir De uhlitate controversiarum. Cum controversiarum angittissime ,aut quae de Unitati st Schismate agitantur, s Controversiae dip de lisce judicium harum utilitatem expendi suffecerit. Schisma non aliam ob cansam malum est, quea quiaqadversatur caritati. laedit caritatem quod nubi locor quod commni sunctorum Patrum consensu ostendi potest. De controversiis maxi Ergo p C du tanto controversiarum numero semper sum miratus illas minime agitari, quae maxime necessaria sunt. Equidem fatentur omnes Hanti Haereticum facere pertinacium, schismatiam esse qui De Utilissimo contro versiarum ex minime agitari semper sum miratus. anitatem a improbitatem Cammunis opinio est non opinionem sed malitiam facere haereticum. Schisua quoque non Aute omnia ergo de Overa errorem alia magis in re quam Caritatis laesione constare. pobitats atque caritatis natura disputandum esset nobis, si solida magis quam speciosa amaremus. Quoniam valde verisimile est non nocere errorem sine impietate, et plane Dotendum veri est s ausem At vero, dicac aliquis inbiliter Bisputatur de rell omnibus certum est non prodesse fidem sine caritate. explorata. Ego vero eptarem notg esse rriartio ut nullius optra indigeret Quaero igituo qui fiat, quod hominum amor erga Deum c Neque vero potundum est exploratum satis omnibus verae Caritatis naturam esse, alioqui omnes divino quodam ardore succensos videremus; cum cognita bona non possint non desiderari. Et vul nemo unqua dubitesset, an aliquis sine caritse rit actu amoris dei super omnia salvari possit Neque vero dubitassent aliqui an sinc actu amoiis dei super omnia sat exercito servari quisquam possit; neque contritionem minime in potestate esse arbitrarentur, neque ineptas saepe et amorem a vera cantate alicuas praescriberent formulas, sim antu neque tultum deodebitum in creaturas transferrent si satis scirent quid sit Deum super omnia amare. se mplius dico nemo gloriari potest se Deum amare ut oportet, nisi paratus sit am jectura aii etrum non opum tantum, et voluptatum, sed et famae vitaeque jactura gloriam Dei et bonum praeferre redimere gloriam Dei, et publicum bonum. imo ille vere extra Ecclesia est, qui caret cantatem non est. quque quisquis Dum vere aral, quisquis commune bonum publicum sincero affectu quaers is vere in Ecclesia Catholica est, reliqui omnes omnes schismatici sunt. Nam Schisma est quod laedit caritatem quam illud caritatis vingul vinculum generale Fateor maximi ad bonum sublicum momenti fore Christianorum reunionem sub capite commani, nec daffiter, quantu satrm : ideo non abuno