# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068378:0689
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068378:0689?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 20
# Folio 343r, page id 00068378:0689
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068378&page=689
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068378/jpgs/default/00000689.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
# Lines: 60 recognised, mean confidence 0.89
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Gratia est vel naturalis vel supernaturalis. Utraque vel permanens, vel tempor. 
seu numilis generanle
illa ut facultas intelligendi, gratia infusa; haec ut concursus DEi cum creatures et auxirum
upernaturale seu speciale.
Auxilium speciale vel ex pacisans vel atjuvans. Rursus
Huxilum
duxitium speciale est vel sufficiens vel efficax hoc quo
os
les
 hoc est (verba sunt
Bellaermem lib. 1. Cap. 2) quo Deus ita homnem vocaf et excitat et juvare dinivendo
prolegendo, cooperando paretus est, ut infallibiliter reipsa velit ille qui sic excitatur
vocatur, et reipsa credat convertatur bonum faciat
Gralia permanens est
qualitas quaedam supernaturaliter infusa menti inhaerens; et gratia permanens
gratum faciens (quae distinguitur a gratis datis nempe aliis donis ut sapientiae lin
quarum) est revera ipsa caritas, quae deum voluntatem promtam facit ad
DEum super omnia diligendum. Angustin. lib. de nat. et gratia c. 42. Caritas
est verissima perfectissima plenissimaque sustitia
Gratia sufficiens seu
sus de quiba Deus queritur alioque de is queri nonu
necessaria omnibus data est, quia aiaquid hominibus queri aut eos puncre non posset
posset primus homo trand dudie habuit gratam sufficientem, item justifitati
amgratia excidunt, alioqui diu descieret amiros suos ante quam ab is defere
ratur. Novie deus quaedam verba Bellarm. lib. 1. cap. Xifine: novit deus
quordam esse beneficia quibus aliquis infalcibiliter liberabitur, et ea praeparat
si is ad humcrum pertinet Electorum, illa autem est gratia efficax per
quam aliquis infallibiliter liberatur. Hoc ille (t hinc sequitur etiam eos qui
damnantur in sallebiliter damnari, 00 ipso quia ipsis non datui gratia efficax; et nemo
sine gratia efficaci salvatur. Hinc colligeret aliquis, quomodo ergo  gratia di-
citur sufficiens, si nun quam sufficit me efficaci.D
Idem li. Cap. X I1 initio
Aun. lib de spir. et litera c. 34. quaerens cui Deqs uni ita suadeat ut persoadeat alteri non
in Respondet non respondet, quia alt unus consentit alter non consentit
sad exclamat o altitudo divitiarum. Hac  Bellarunya
quidam volunt gratam efficacem phpice pradeterminare ad eliqu endumque
ex
bonum producendo actum volendi. Sed sufficit hoc fieri per illustrationem, et 
deledando seu voluptatem quandam in animo excilando qua veritati adhaeret
ei sub fin. c. 12 Angustini sententia Deus trahit homines inspiratione
externa quam scit aptam esse ut abeis non respuatur hac et
post. Deum is quos efficaciter et infallibiliter detrahere decce vit eam
sdasionem adhibere, quam videt congnere ingenio eorum, et quam
certo novit ab iis ubu contemnendam s+ Hinc colligo semper cecto ex
mentis statu colliga posse daemscirc posse Deum, quod mens sit fuctum
dem retlarmin. Cap. 1. gratia exte interna non soluie excitat per illu
strationem et asprrationem boni desiderii sed etiam ldinone volum ta
tem eiqus cooperatur dxsice ad eliciendum actum voluntatis de liberatiun
et
quanquam gratia magis dicitur efficax ex illa excitatione quae proprie
vocatio dici solet quam cooperatione Gysica. Angustinus ub. 2. de
bonus persev erantiae c.14. ex quo inquit apparet hiberequosdam
in ipso invenio divinum naturaliter minus intelligentiae quo gnoveantur
ad erdem s congrua suis mentibus audiant verba vel signa conspiciant
Et tametii Du altiea sudicio a perditionis massa non sum gratia
epu
prodestrgatione discretines ipsa eis adhibentur bel dicta divina, vel
t
5
quae possent credere si audirent utique tacia clider