# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068378:0739
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068378:0739?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 20
# Folio 368r, page id 00068378:0739
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 369v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068378&page=739
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068378/jpgs/default/00000739.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
# Lines: 46 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Heuricus Hilarius Goslaria ad lasparum (alreo erdium viaco
Zellerfeldensem: ultima septembris 1681 ita scribit: quod
Quod Ecclesia Graeca Trnsub Trans- substantiationem quoque in coena
domini statuat, minime hactenus fuit dubium. Elias Vejelius 
professor hodie ac Superintentens Gymnasii et Ecclesiae lmensis, qui
paucis abhine annis de hac et aliis maleiris contra Allatium sciipsit, in
dissertatione sua de Ecclesia Graeca Eodherna; de Transsubstantiatione
lolquitur in hunc modum Undecimus error Graecorum est transsubstantiatio,
de qua jeremias patrianta Constantino politanis superiore seculo sannoage
ita ad Tubingenses professores scribebat: Statuit E Ecclesia Catholica
mutari conseciatione facta panem quidem in ipsum corpus hristi; vinum
vero in ipsum sanguinem ejus peer spiritum sunctum. H ita
pathiardia jeremias et ex eo vejelius. Quamvis autem in genere
et communiter cum pontificiis graeci transsubstantiationem admittant
in modo tamen ab iis discrepant quia Graeci vim transsubstantiandi orationibus
magis et illapsui spiritus sancti, quam verbis et syllabis (quod pontificii ex adveso
credunt) consecratoris ascribunt. Quin etiam duobus abhire et quod
exeurrit seculis, tempore scilicet Concicri Florentimi inter ipsos Grocos quaestio orta est, An
Transsubstantiatio verbis institutionis super Elementa panis et vina pronuntiatis, an
reliquis precibus, quae inliturgia  ipsorum continentur ascribenda sit. Arius enim illud
Bessarion defendebat, posterius vero Marco Ephesio arridebat, quem tamen pauciores sentem
trae suae approbatores habuisse invenio, eamque sententiom petius Arcudius spraecus quidem
sed pontificius qui in principoo nostri huius seruli Romae scribebat, in opere de convenientia
Oriental. et occidentalium Ecclesiarum in numero sacramentorum Parisis in fol impressa, perni
cississimum vocat errorem, ortum ipsius judicio, ex verbis liturgiarum, lementis, sacobi
Marci, Basilii, Chryse stomi, imo et ipsorum latinorum male intellectis. Alii vero (ita
pergit modo memoratus scriptor, cum ab athodoxis Graecis ingerentur testimoniis
Gaecorum patrum, modestius agentes, et precibus Christi, et verbis institationis precibus
verbu
memoratis, absolvi sacrificium arbitrati sunt. Haec ita Arcudius B. Calixtus
in exercitatione de Transsubstantiatione, haec quoque ratione calicis Graecorum
scripsit haud sicco pede praetereunda: vino perfectte consecrato calidam aquam affundunt
ut eo magis referat sanguinem, qui calidus e corpore manavit. Quod qui instituerun
non existimarunt in calice aliud nihil nisi merum Christi a Christi sanguinem esse
Nam si existimassentCunc utique tali mixtura profanare ausi non fuissent. Haec loco
citato (alixtus. Maxime vero perspicue locutus esse videtur Metrophanes
Critopulus famigeratissimus ille Macedo Berrhoensis, qui anno hujus seculi 25
per integrum annum Helinstadii substitit, nique confessione sua ante abitum
scripta  cap. 9. quod est de coena dominica, pag. 100. ita loquitur.
E5V ax cos ands 6copa Xx 18 o iE)Eros axtos,  Eo Er 0x
ana X∞, 58 aya n io)eos. OsE7Otos THS T0IaHS xaβoHS,
aqrasos nir Z arExpurcoJos. Est panis vedredictus revera corpus Chuisti
dnhitatesanguis Christi. Modus autem istique mutationis incognitus
nobis est atque ineffabilis. His paucis se expediit Metrophanes, qui etsi in aliis
religionis capitulis rigorosior est, nec facile ab institutis popularium recedit, in hoc
puncto samorem paulo reliques se exhibet 366