# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0034
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0034?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folio 17v, page id 00068398:0034
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 18r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=34
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Altera exceptio est, si qua pardem habeant rationem cum illis quoelege comprehemdinus
rationem. Sed haec exceptio reprobatur, quia
de ca si qua non scripta parem cum scriptis
habeant rationem: hanc exceptionem reprobamus,
quia omnes de jure controversias tollere volumus,
quod fieri non potest, si disputatio superest de rationibus legum non scriptis: itaque
de rationibus. volumus ni imposterum non
non ex rationibus sed ex legibus jur agi. Et cum pauca
cum pauca esse arbitremur quae legibus istis non
contineantur, satius est ea paucorum damno
negligi, quam commune malum aliquos cum
cum enim rara esse arbitremur, quae legibus
istis neglecta sint, satius est paucos damnum
pati, donec ad nos referatur, quam incerti
junis commune malum ali
Tertia exceptio est si quae provinciae aut
urbes peculiares habeant leges aut mores; m
ex illis dabitur illic judicis officium. Replicatio
prima est si do jus locale in similem formam qualis est codicis hujus
redactum non, sit, non dabitur inde judicis officium.
volumas enim jus locale aeque certum at finitum reddi ac
petent
xquibus causis datur judicis officicam
Regula Causa prima generalis, sis
Causae generales ex quibus datur judicis
efficium. seu ex quibus jus sumitur
Causa prima, ex ilis causos omnibus, quae
Codice nostro comprehenduntur indicis officium datur
aliquando
secunda ex illis causis quas postea adjiciemus.
Volumus enim ab his qui jurisdictionem exercent,
sio ad nos referri, si qua ex facto emergant, nova
lege comprehendi digna.
Tertia ex illis causis quae jure locali continentur
generalis
Hujus causae conditio prima est: si causa specialis sumta
ex jure locali juro generali contraria non est.
Conditio secunda si jus locale simili forma comprehensam
est, qualem habet Codex noster volumus enim et jus
locale certum  un finitum reddi Conte Conditio tertia si sit a pobis protatum s
Aliae causae reprobuntur. Volumus enim us Causa quanta Causa generalis quarta ex consoe
reprobatae; son
Causae generales ex quibus judicis
officium non datur
prima ex quiba illis causis quae trits praecedentibus
solumus proim jus certus
non continentur.
finit
exempla est sunto: primum exemplum est
hiltis lis
at assueo
his fartum vim juris concedimus, quib
iu tantum consuetado allegetur. Nam pris tant in Popilo tantum gecitiam
mos tribunalium ad populum non pertina
secundum  si pauddum ul:nam et hommimrntionem haber his vim legis nega
Certium si allegetur eum contraquem desideratur judicis officium
um eodem jure in alios usum Nam et
harc a communi juris ratione discedendi
imo et Tnosra alligentur
causam tollimus: et eo alia sulis rutione icjastis injuriis obviam ibimus;
 summa potestate a
tudine. Conditio prima si
populus ita assvevit consue-
consuetudini, ut eam fustam ex
esse opinetur persent
credat injuriam fieri 8
ea non observetur. eons