# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0083
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0083?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folio 42r, page id 00068398:0083
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=83
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
# Lines: 91 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Therremata quibus combinutur
Justum cum exiotente.
Possibile enim est
at
quam
Iupcum esse facilius poru Actus facilius est justus quam injustus. Item
Actus praesumitur justus
quia facilius evenit aliquid possibile quam im–
possibile esse. Qa ad possibile pet nihil
requiritur quam ut supponatur; ad impos–
sibile, nihil ali 
ejus simul oppositum supponatur. Plura
ergo requiruntur ad impossibile quam
sepossibile. Ergo facilius est actum esse, seu supposita
qustum quam injuistum. Imo requisita possibilis in impossibili suppositis confinentur non
Hnc seitur. Hinc sequitur actum in
dubio popsu ni licitum praesumi t
ex dicitum. praesumitur enim
quicquid est facilius.  Idem e
probubile est. Probabile enim est quod quod. prs sne dum est o cntra sumitur
saepius fit. Jam iquid est sacili sit, airam
sapius Discrimen inter praesumtionem
et probabilitatem est quod inter demen
strationem et inductionem  praesumtionenim
ema
ex natura  esse faciliorem, ac
proinde praesumendam frequentiorem.
In probabilitate autem experientiae epe
aliquidesse
quod enim praecumiimus, id ex natura
sua demonstramus esse facilius ac proin–
de prasuimimus esse frequenti contra
probabile inductione (cimus esse frequen-
oid atque inde praesum imus esse facilius.
praesumere est incertum pro certo habere
 agendo pro certo habere donec oppo
situm probetur. Probare est Certum fa-
cere, certum cujus veritas clara est, pro
certo est quod in agendo sequimut, quasi
certum Arae sumendum est quicquid pru
denter praesumitur. frudenter praesumi-
tuo, spraesumitur quicquod in opposito
supponitur non oppositum in ipso..
praesumitur quicquid opposito suo prae-
supponendum est, non contra.
Aeuam
omipibile e facilius debitum Actyfacilius est indebitus quam debitus
ndebli
indebi missibile enim est quod juste omittitur, de-
titum quod injusse, vid. sup. th.
ad jam justum est facilius injusto. t. praeced.
esse
Ergo in stnm vel omissibile probabilius est quano
injustum et debitum.
Indifferentia probabilibi est obligatione
seu libertas probsbilior est servitute.
inoifferentia enim est u aut nssibilis
licitiaut indebiti, obligutio debito aut
injusto. Jam itea faciliora per ts.
omne facilius probabilius scaeteris paribus. Probabi
lius enim quod sin telligbilius, omne autem facilem
intelligibilius
Actus praesimitur justus potius quam inpustus.
Nam (praesumitur, in quo quicquid supponitur,
etiam in ad opposito supponitur, non contra
jam instrs respondet possibile, injusto impossibile
injuste possibili supposito nihil aliud requiritur quam
ut ipsum supponatur; ad impossibile requiritur ut tum ipsum
sitionatur tum oenottum eius implicetur sristrrgonatur in ipso, adprimdetontia dicat fibr. 4
p
e
contra. Jam praesumituri
nm
in quo quic
ad supponiture cujus supposita etiam op
positi supposita sunt, non contra Ergo Actus
intamavid s est nenus copprosito suo prae
e
praesuuitur jissu
tussus
praesumi igitur est quod ammodo praesuppo
pposito suo natura prius esse
tem experientiem
Actus est facilius Andebitus quam debitus
imo actus praesumitur in debitus.
C quia omneidebitum est jnstum: omne
 omne debitum est, injustum omitti th
jam justum facilius est injusto, immo
praesumitur. Ergo indebitum facilius de-
abito: imo indebitum praesumitur
1r Eese) 2s