# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0093
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0093?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folio 47r, page id 00068398:0093
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=93
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
# Lines: 66 recognised, mean confidence 0.98
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

speculi pro nunc primum videret sine doctore, credo
cognitionem in eo quandam sibi imagniaretur (quem
admodum Indi literas Hispanorum intermunaas,
sapientes et arcani participes arbitrabantur) Si Ho-
rologium, voluntatem. Si est in brutis voluptas
et dolor, certissime demonstrabo esse et rationem.
Sed qualis primum infantium est, experientia non
excitatam, suo tempore se exerturam. Nam
etsi omnes ul homines muti surdique essent, gestibus
tamen invento communicatoque motarum quarun-
dam usu, loquerentur. Denique innoxias be-
stias quam misere torquemus; si quis in illis
sensus, in excusabili ciudelitate
Dantui
vero et personae civiles, quia habent voluntatem,
eam nimirum quam membra componentia scuper
sonae naturales pro persona omnium in casu
dissensus haberi voluere. Sive ea numero sive
quod difficillimum rationum pondere, sive forte
aliis ve modis determinetur. Unde personae
imperfectae sunt ea corpora in quibus ipsa
constitutionis vi res ex itum aliquando habere
non potest, ac proinde jure dissolvi corpus. Qualia
sunt in quibus unanmia, quaer vocant, exigun-
tui, aut amicabiles illae compositiones prosacra
ancora habentur.
Voluntas est conatus cogitantis
Conatus est initium actionis.
Cogitatio est acrio in seipsum
quicquid agit in seipsum ejus aliqua memoria est.
(meminimus enim cum nos sensisse sentimus;) ac
proinde perceptio harmoniae aut 
anarmoniae comparato sensu retere et novo,
Opinio quoque seu inde collecta expectatio sen
sy futuri atque hinc demum conatus agendi seu
voluntas.
Actio est atatio equa sequ eaati causa mulationis.
Mutatio est initium unius et finis alterius.
Etiam in Deo mutatio est, quia Actio, sed qualis
quantitas in angulo, aliisque non- extensis. De
quo suo loco.
Causa est inferens natura
Quando dico; si A est etiam B est, A est Inferens, B. Illatum.
Natura prius est licet non tempore, quicquid ante al.
terum clare cogitari  potest, non alterum
ante ipsum.
quemadmodum Tempore prius est quicquid
ante alterum sentiri potest, non alterum
ante ipsum. Ita efficiens est tempore prius
effecto, sed actio non est nisi natura prior
passione.
Felicitds est statis personae optimus
Cum autem detur bonorum progressus in infini-
tum, consequens est statum optimum consi-
tere in non impedito ad ulteriora semper
sona progressid. Quies in appetendo, seusta-
tus in quo nihil optes non quies est sed torpor:
dei ne sentit quidem bonum suum
qui non saltem optat continuationem. Oeterum
felicitatem consistere in exquisitissimo bono-
rum suorum sensu seu otissima osdinione
de seipso ostendemus suo loco
 seu voluptatis et doloris
Natuta prius est essentia tempore existentia. Cogitatione
essentiam, sensu existentiam metimur.
voliplas si lobre, uinc dinne gradue in folicitate