# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0109
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0109?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folio 55r, page id 00068398:0109
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 56v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
# Lines: 103 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ex his intelligi potest tres esse
illa
secundum tria juris praecepta, tres esse
juris pruden
oprietatis (+
stria
m
ee sive strictum, jus societatis seu
jus merumceq
congrui jus sive aequitatim jus latera
jus internum seu pietatemF Nam
jus u est infimus juris gradus, habetque
rietatu
locum in statu naturae rudis, ubi omnes homines
aequales habentur, neque ideo quis re quam tenet, gratis
carere volet quodalserum ei rei magis aptum
agnoscet t si duqui forte sibi occurrant, qui se
non cognoscunt, unus quisque possessiones suas
tuebitur: et cumque plerumque difficile sit de plerumque de
congruo judicare, etiam constitutis societatibus
placuit jus hoc merum in bonis privatorum
relinqui, nisi cum expresse, si quid expresse
excipiatur usus publici causa, quo privatae
administirationis libertas
Agitur ergo hc de possectione ac titulo ejus
a
sure
sive causa, de dominio sive certo sive praesumto,
quod ex possessione nascitur dede modis
acquirendi sive titulis possessionis de Dominio
vero ao praesumto; caterisque juribus in rem; denique
de damno quod mihi datum est de rerum vindicatione,
aut petitione aestimati de obligationibus, nempe aut
eum quis nactus rem aut rectus nactus rem alterius
 atque ex ejus damno lucratus est; aut cum
ipsius culpa res intercidit, quo casu perinde ab
eo petitur, ac si inde lucratus esset. Sed
Cum jure mero solo co sola meri juris hujus
observatione homines felices esse non possint;
nisi sibi sufficere, et recta sapere omnes intelligantur
perpetuas enim querelas nasci neccesse est, maxime
ex sispicionibus. deinde cum alic res, ipsa 
ostendat, alium alio sapientiorem ac ac magi
vividiorem esse, ideo congruum est, ut ras
omnia ordinentur secundum inaximum bonum
commune, et ut quisque quantu in se est
aquum se se praebeat in abdicando jure suo
stricto, cum id ex societate cum foenore sit
recepturus. Atquein eo consistunt vitae officia
inter homines, quibus quisque se paratum ostendit
ad aequam societatem, atque amicitiam.
ex quibus nascitur denique quaedam rei publicae
e
nascitur
ordinatio secundum rationem rerumque statum
magistentuumque nam et prremia prenaeque legibus quibusdam jus civile nos quo
constituuntur, et libera ad ministratio
circumscribitur, et praemia poenaeque cons definiuntur
et Magistratus constituuntur, qui ljus
tueantu tuendi juris causa. Itaque pars haec
juris naturalis, de congruo, nihil aliud est
quam jus civile optima rei publicae sive de rebus
ad commune bonum ad maximum bonum commune
rcordinandis. Sed in nostris quia optima respublica
+c
secund
tuta
quia
u est neminem laedere
ominum erga homines officiis
cuique quod ei corvenit
tribuamus denique
ut
cuius est et omnes nostras actiones
recte componere, etiam cum nulla
non vidantur pertinere ad societatem
quia certe DEHs cum DEo nobis
ejus cert
societas intima est, in quem
peccamus, quicquid male agimus
est
sed ubi simosubi alter
alterius virtutem fidemque
Fsine uminersalibus
agnoscet, videbrit
aliquando sua fieri
potest, ut judicet sua
interesse, societatem
quandam iniri, in quo
sice partiatanius
jure suo quisque aliqualem
discedat, ut cuique tribua
tm quod ipsi
convenit ex usu
com respectu
communis boni.
Sed cum
Faut etiam cum justam nanmi
nocen suspicionem sive mali
animi, sive imprudentiae praebuit
qua casu cautio damni infecti
exigi potest
rationi