# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0117
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0117?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folio 59r, page id 00068398:0117
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 60v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 130 lines, status machine
# Lines: 130 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

jurisprudentia, sine ins in quo vorsamur
hcs in quo versamur est scientia
r’iri boni; ujus justitia autem est
im
Uiri boni voluntas  coustans et promta
itirma quam habitum promta quam
habitum appellamus. Quae viro bono
possibilia, impossibilia necessaria sunt,
ea licita sive justa, illicita, debita
dicuntur. Nam quae contra Bonos mores
sunt ea nec facere nos posse credendum est
it aque jus quod habemus agendi vel non
agendi, est potentia quaedam sive libertas
moralis Obligatio autem est moralis
necessitas, illi nimirum imposita, qui viri
boni nomen tueri velit
Quoniam autem vir bonus est qui
egu benevolus est ergu omnes, eo
tamneu tamen, magis que major in uno-
quoque virtusno perfectio est id est
animi perfectio est agnoscit coneq
consiquens est summam Juris Regulam
sive communem felicitalem
enti
nam et cum eo
ut ad societatem
esse, ut dirigantur omnia dirigantur ad
maximum bonum generale haec in tria alia grerala
praecepta scinditur i honeste vivere id est omnem virtulem colere, quatenus ad juvandam
aptiores simus quod est justitiae universaliss
primume
neminem laedere, suum cuique tribuere
d quam
Est autem hareste acivere nisa
virtatem potere. Nam et boni communi,
ob iinendis primum nos ipsis ita perficere
conabimur, ut simus ad eo _ juvandos alios
aptissimi, quod fiet, u virtutem in universum
cadedo colendo, est entu in eo enim perfectio
animi consistit, ut et veras rationes puor pronte
perspiciamus, et perspectas quantum in nostra
potestate irrevocabili firmitate sequamur,
quod crebre exercitio parse obtinemus. Et qui sie
Est autem honeste vinere est
virtutem in unigersum colere, ut ad fosetatum
animatus esp
juvandum saptiores simus et virtus  universem
nelata ad societatem, dicitur justitia
universatis, quam e ipsa institia
locat
particularis qua supra definitaem
coli jabet. Institia porro partitularis
ut ad so ad fociatut bon societatem
praeparemur. Quatenus vero justitia
partiularis.effict ut actu ipse ad
Societatis bonum feramum duo praecispit
ut neminen laedamus, et ut cuique pro
moritis prosimus, quorum prius commun
alam. Quarum discrimmen ut intelligatu r uplex hominibus jus in res esse, jus proprietatis,
n
sa propria enim honini
tativae posterius distributuae justitiae est.
lagitandum est quaedam hominibus propria esse, quaedam con
junc ac id est vel industria vel for tuna
in eorum posta potestatem redacta, quae
quae omnem quoque
conserentiae
obligatione
oertinet
nobis societas est cur
cura haberi
sit
neminem caedere, sid est nemini anferre
quae sunt ipsigillesi vel fortuna vel in-
dustria in potestatem rede redegit,
omns catena
ecundum
eniomnes homine, aequales ejusdemque juris
pd
egu
proprietate quaeritur, quis dignior, aut
ad in cujus pote-
agro colendo aptiorsit
tate
et
tum a quisqus
compotes censentu
tatem ferit quo venerit, quove titulo
sive adio: nam
mnia
istribuere vellems,
tate susent ctati
singulorum
oblat proprie
Pet a Republuca
Atqus haec est
strictam sive arithm eti cam (aequatium
t
locum habere ajum
libnere. suum
vaius convenit
ratione
exigi
non ut ante proprium, sed congruum
rasione communis
ncet pro dignitat
ustitia commutativa, in qua proinde
Tertium est summ eu
e inquam et quo
Patis Hic quid
omnunis utib
sed congruum a
utilitatis possit expectar
ubi quan
quuad per put commune bonum licet habetur
meritorum pisiorumque ac
ratoocus virtatis at
erim
itas inter
ocum habet quaedam aequa
qualia, quam gemetricam
Insmeietm, et jus congrui
e
ita nibulntur iaequalia, ut proportionat
vocant, lici
inter sive ratio personarum inter
sit aequalis rationa rerum proportione
habitdirerum quae issis taduuntur.
u
 in aequalibus