# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0119
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068398:0119?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folio 60r, page id 00068398:0119
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 59v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
# Lines: 59 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cum vero multa ratiocinatione atque
exercitatione opus sit, ut homines tum sibi relicti
justa tum intelligant, tum facile
exequantur  i oblatis occasionibus
quod justum est tum per se anvenire, tum
sponte exe possint, tum spent promte
dequi tum indenire  sote possint
tum m sponte exequi velint, duobus
opus funt, tum praeceptis sapientum, quae ante oculos haber ac
memoria teneri satis essent, tum anxilio
potestate superiori, ut impetus naturae
nondum rectis assuefactae mota spe ac
metu coerceretur. Praecepta autem
juris hac potestate, munitati armata incivitate
ege generali vocis acceptione leges
volantur; ex quibus jus civile
componitur. Itaque in jure civili non
tractantur motus interni, qui Dei atque
Ecclesiae judicio relicti sunt, c omittuntur etiam
e multa virtutum efficia ut liberalitatis, officiositatis,
um
munia
Urbanitatis, tum quod Horum pr gratia
in hoc consistit, ut spontanea sint, tum
maxime, quod multo majora et magis
necessaria inculcanda sunt, quae vix assequi
possumus, tantum abest, ut legibus (uti
nunc sunt res humanae) ad haec minora
290
descendere vacef.  restant ca tantum ta in
jure civili concludenda, qua quorum
ractan
nomine judicium datur ad quae
hominas superiori quorum nomine judi
cium datur sive ad quae homines cogi
posse legibus constitutum est. sed et
est
tradendus est eos tradendusque
cogendi modus ubi simul tradendus est
cogondiumodnsa explicandus est
praescriptus a Rex cogendi modus. Itaque
primum agendum est de Magistratuum apudquos lege agi potest
officiis quo stertinet forma judiciorum, ded+ postulationes ac
apud Magistratus moveri possunt, id est actiones exceptiones et ex ceptionum
exceptiones, imo et aliae petitiones
qualeseunaue.
deinde recensendaeque sunt cquerelae quae
querelae autem vel publicis vel in privatis
judicuis proponuntur; in publicis cum praemium
aut poena petitur; cum ad praemium
aut poena petitur; in privatis, cum
petitur quod nostrum est tuemur quod ad
nost nos pertinet.
bd
+ nisi en major quam
nunc toto fere orte fit
educationis ratio habeatur
2.
F quia reipubliae intetest