# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0010
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0010?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3 (shelfmark Lh 2, 3, 3)
# Folio 5v, page id 00068400:0010
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 8r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068400&page=10
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068400/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
# Lines: 66 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Ordinata legum recensio duplex esse potest
una secundum facta, altera secundum jura. secundum
facta quoties proposito unoquoque facto enumeratur
q varia jura quae inde mascuntur. Atque haec methodus
est per je personas res, et actus ita
recensatur, quae sint privilegia foeminarum, quae infantum,
pupillorum, quid circa aedificia, pascua aquas
sit observandum, quae in contractibus cautela
adhibendae. Eaque methodus dtilis est privatis
ad res snequirendas conservandasque ad
cavendas insidias inimicorum ad famam deuique
vitamue fuendam. Et vero 
sacr
ublicis singulariter ita dictis,
quae de jure publico, rebusque militaribus,
fiscalibus, politicis, criminalibus, traduntur non
videntur alia melius ratione proponi posse, quam
ut cujus hominum generi sua praescribantur officia
quibus in tantum poinam sed et damna evitare
quin et praemia landemque consequi possint. Eaque
deinde de rebus quoque peculiuriter
aliaque constituentur dicetur, colligendo in unum fasciculum
cumulum, quae circa eaudem rem siversarum etiam
professionum homines observare debent, ita separatim
ages vestiario sumtuariae, nnc de aedificiis
agraris, de aedificiis, de sylvis proponentur quanquam
ne bis eadem cirra res et personas dicantur modo cum de
re modo cum de persona agitur aliquando sufficiat uno loco
indicari quae alio uberius explicantur, quoremittendus erit lector.
Aostea fac Acti consequentur laudabilis
culpati, indifferentes  quales in criminali jurisprudentia
pariteratque in reliquis juris partibus reperiuntur enarrantur
amis
ised  ne semper nos x de ordine auxios
esse oporteat, cum hic non scientiae sed memoria
simplici recensione sit opus, judices alphabetici
praestare possunt.
Alia Methodus est, ut jura ipsa
ordine percensentes, atque unicuique immorantes
explicemus, ex quibus causis nasci posst,
ordinae jes privetu peetiadi a infringi
intendi, infringi, tolli possit. Ita enim quod facti
est jui subjicimus, quemadmodum supra subjeceramus
jura facto. Eaque Methodus inprimis apta est
instruendis judiciia ut appareat quisque postulationem
edens velut digito indicare possit, quam actionem
instituat, seu quibus ex causis quid petat. Ea enm quoque
ratione ex imnensa illa multiplicitate, quam
prior recensio attulit, jus in arctum cogi potest, ac certum determinatumque reddi potest
itaque leges privatas imprimis juris non alia ratione
commodius tradi posse arbitror, quam ut enumeremus
quaudonem jus ale autpressinale a species
hurium realium, personaliumque, et causas uniuscujusque.
veum Non praemittenda tamen sunt aliqua
ad factum, seu ad personas res actus, pertinentia
comsendii causa, ut quod in universs  universis
aut certe multis juris speciebus locum habet, quotiescunque
illa persona, illa res, illud factum occurrit, semel
in universum admoneatur. sunt enim communia
omnium jurium, sunt communia omnium realium surium,
sunt alia communia aliorum, quae non nisi factoram
oodine sunt propria unicuique juri  causae, quae oumia
on nisi factorum ordine disponi possunt. juris tamen varietates
moderantur, ultima tantum cujusque capitis subdivisione factis relicta
et professiomi quam vocant
effectu tamen suo non destituti