# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0051 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0051?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3 (shelfmark Lh 2, 3, 3) # Folio 26r, page id 00068400:0051 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068400&page=51 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068400/jpgs/default/00000051.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine # Lines: 67 recognised, mean confidence 0.97 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. cabita definti si jam definitiones habeamus, facile est de subjecto demonstrare affectiones, et enuntiationum propositarum, adeoque et legum reddere rationes, habita enim praedicati definitione, subjectum tamdiu resolvendum est, donec reperiatur omnes partes definitionis extare praedicati reperiri inter partes definitionis subjecti, quo posito necesse est praedicatum subjecto inesse. Multa tamen habentur compendia quibus contrahitur labor, exempli causa si reperiatur praedicatum reciprocum commune d et primum utile est investigare inprunis propositiones recipocas seu subjecta quibus praedicatum propositum primo insit. Exempli causa mineri, absenti, prodigo, datur curator; cur quia cur ita? quia rebus suis praeesse non possunt. nam quando id contingit, datur curator, quando non contingit non datur. Hujusmodi propositionibus semel habitis, magnam propositionum inutilium farraginem abscindimus. Deinde si habeamus recipro praedicatum reciprocum commune duobus sequitur ea quoque sibi invicem subjectum praedicatumque esse. itaque de theoremata jam ante demonstrata magnum praebent compendium, ne semper resolutionem ad definitiones usque continuare opus sit Argumentatio probabilis procedit vel a rei natura, vel ab hominum opinione. A rei natura rursus est vel praesumtio vel conjectura praesumtio est, si nulio ratio aliqua ripeniri si ex his quae vera esse constat necessario sequitur enuntiatio proposita nullis aliis praeterea requisitis, nisi negativis, ut erilicet nullum extiterit impedimensum. Itaque semper pro eo pronuntiandum est, qui praesumtionem habet, nisi ab altero contrarium probetur. Et tales sunt pleraque ratiocinationes in moralibus. exacte probandum positive adhuc ennterim requiruntur, quae an vera suit, non constat, pronuntiatur tamen pro eo quod est facilius, sive quod pauciora aut in eodem genere minora habet requisita. Atque ita locum habet quod ajunt ICti, semper in obscuris quod minimum est, sequimur. Huc pertinet doctrina de gradibus probabilitatis, quam nemo quod sciam satis pro dignitate tractavit Porro Legua rationes reddere Argumentatio qua legis ratio reddatur interdum locum non habet. N non enim omnium quae a majoribus constituta sunt ratio reddi potest; l. non omnium 20. D. de LgLl. non sunt tamen immutanda sine magna ratione; nam ut ait ictus nihil facile nutandum in solennibus. Interdum ratio quae ab ipsis ICtis aut legilatoribus redditur v e deceptoria est. Saepe etiam hodierno Reipublicae statui locum amplius non habet amplius non congruit; non tamen statim cessante legis ratione cessat lex ipsa, neque enim hoc judicio x privatorum a etiam se odere quato um submittita impossibile quoque est rationem onsequentia ex Legibus seu Applicatio legum ad negotia in ia nx edicam dequa supra tum interpretationem mentarem e locum Lpbe tum correctionem legum, tum denique supplementum. itaque si legislator non dixit id qu de quo agitur, dicere tamen voluit locum habet interpretatio mentalis, eaque est vel restrictiva extensiva, vel restrictiva Extensiva, si ob eandem nationem legis dispositio seu cor porrigitur ad casus in lege non expressos; Restrictiva ai ob cessantem legis rationem cesset ejus dispositio, et si negotium de quo agitur, sub verbis disponentibus contineatur. Quousque autem hoc permissum sit ictis, magna adhuc quaestio est, nec in omnibus Rebtes publicis eodem modo definienda inam legis latores alii aliis plus minusve ictis concessere. Ego arbitror leges ita concipiendas ut interpretatione diandefica entali non sit opus. Datur alia ex Legibus consequentia =per propositiones jam demonstratas M. interin in ergo retracta potest tententiu