# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0052
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0052?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3 (shelfmark Lh 2, 3, 3)
# Folio 26v, page id 00068400:0052
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068400&page=52
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068400/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
# Lines: 46 recognised, mean confidence 0.98
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

de qua non est controversia, quae scilicetur sumitur ex legit legum
verbis et sententia simul. Fit autem quando cum lege conjungitur aliqua
alia propositio, ut inde constituatur argumentatio, cujus praemissarum aliqua
sit lex, conclusio sit decisio alicujus quaestionis. propositio autem
legi adjuncta potest esse vel alia lex, vel sententia aliqua enuntiata
ex alia quadam scientia sumta exempli causa ex logicis multa assumuit
Icti circa propositiones conditionales et disjunctivas; ex physicis, cum
de partu legitimo agitur, vulneribusque letalibus; ex mathematicis
cum tractatur de finibus regundis, de calculo falcidiae
Leges rectecondeptae dlebentint.
Superest ut tractemus de Methodo Legum, seu de systemate
ex pluribus Legibus concinnando. In hoc systemate duo spectana
est tum materia, tum forma seu ordo. Materiam systematis
faciunt Leges ipsae; in quibus illud observandum est, quod an
inimolimur adificium dobent enim ita esse secti ut
inter se commode conjungi possint, deinde, ut millus sit locus vacuac
firmiterque
ita in legibus coordinandis requiritur, tum ut ne pugnent
inter se, sum ut pullum negotium negotium dubium relinquant
Tale systema Legum lactenus quidem non extat, quin tamen
confici possit, ego dubitare non possum. Sed vulgus in contrariam
abit, crermiti enim infinita esse negotia, quibus mnibus quae
complecti omnia sit supra humanas vires; quod ita esset
fateor, si propositum nobis esset enumerare omnes casus; sed
qui universalia novit, is facile innumerabilem rerum copiam
in classes dividere potest, ita ut nihil eum efugere possit
Deinde vulgo putant nullam esse Legem sine exceptione, cum
tamen ictus velit, regulam ss deb adeo exceptionibus carere
debere, ut si vel in uno fallat officium suum perdere videatur.
quodmodo haec conciliabimus; aut quomodo deniqus aliquid certi ex.
legibus concludemus, si nunquam securi sumus; Respondendum
est singulas quidem leges posse habere exceptiones, sed totum
sostema Legum debere exteptionibus carere; leges enim sese
invicem limitant, et ex ina lege sumi potest,  regula,
ex alia exceptio, rursas exalia replicatio, et ita porro.
inde nascitur mirificim Legesferendi compendium, et apparet
quomodo paucae Leges complecti possent casus innumerabires
quoniam paucarum legum innumerabales possunt fieri combinationes
inter se pro negotiis scilicet oblatis. Taltum danda opera est, quo
cognoscatur,  quae lex quam limitare posit, quod
non difficile est. si quis modo intelligat, quae diximus de praesumtione.
Omnis enim lex praesumtionem habet, et in casu proposito locum
habet, nisi n i o quid emersisse probetur impedimentum
aut contrarium, quod Exceptionem ex alia lege sumtam pariat
Atque hinc a est quod onus probandi transfertur in eam qui allegat.
exceptionem.