# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0069 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0069?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3 (shelfmark Lh 2, 3, 3) # Folio 35r, page id 00068400:0069 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 34v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068400&page=69 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068400/jpgs/default/00000069.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine # Lines: 72 recognised, mean confidence 0.94 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. Rationes apparentes sunt quae legislatorem moverunt, virum autem sapientem non movissent. Eaeque oriuntur vel ex privata Legislatoris utilitate, publici boni specie palliata, vel ex Legislatoris errore. Erroris autem causae sunt vel praejudicia, vel a604075ia, vel affectus. Rationes autem vel Principia Legislatoris vel sunt expressa vel sunt colligenda per consequentiam. Expresse, ut quod ajunt icti eum qui in utero est, habendum esse pro jam nato, quando de ejus commodo quaeritur colliguntur per consequentiam vel certam, vel probabilem. Idque optime fiet siplu fiet eo modo quo quaeruntur in Physicis aut Astronomicis hypotheses aptae ad salvanda phaenomena, ita propositis pluribus legibus particularibus quaerendum erit principium quoddam commune, ex quo ratio reddi possit omnium. Hactenus exposuimus Interpretationem Legum. sequitur argumentatio quae circa Leges versatur, eaque duplex est, una in reddendis legum rationibus se in omni enuntiationi, una ab antecedenti a enuntiationem propositam quae dicitur Probatio, altera ab enuntiatione proposita ad aliquid consequens, seu ad aliquam conclusionem quae ex ea dluci potest, quae dicitur consequentia Probatio Legis coincidit, cum interpretatione THS Siaerojas sumta a rationibus vis veris; nihil enim est aliud quam rationem Legis veram reddere,c Legem probare a non tantum scilicet cur sit lata, sed etiam cur sit tuenda. Hae rationes sumuntur ex vel x Ethicis vel ex politicis, suntque vel pe etiamnum subsistent, vel nunc cessant. quo capu ratio legis vera nunc pro praesenti rerum statu reddi non potest. Sed haec omnia jam attigimus in interpretatione 7H Saerojas sive sententiae. Placet tantum paulo distinctius exponere modum probandi. Tametsi autem leges sint enuntiationes quae non habent absolutam necessitatem, sed ut quas ut plurimum contingunt, veras esse. Nihilominus locum circa eas habent probationes exactae sive infallibiles id est demonstrationes, modo quis probare suscipiat pemintiationis hujus modimiveritatem absolutam, sed ipsam probabilitatem Saepe enim demonstrari potest probabilitas, sive quiutrum ex duobus oppositis atteno per nera atum multo frequentius altero per rerum naturam contingere debeat, quemadmodum circa aleam, aliosque lusus etiam a fortuna pendentes habemus exactas et plane mathematicas ratiocinationes. Probatio igitur est vel exacta mala vitiosa Probatio recta est vel exacta , quad dicitur demonstratio, vel Topica. D Iiles rursus vel demonstrationem mentitur vel pr recta vel it p vitiosa quae dicitur Paralogismus, vel syllogismum topicum,, quae dicitur sophisma Hinc fieri potest, ut eadem ratiocinatio sit simul et paralogismus et syllogismus probus topicus, si scilicet argumentator syllogismum topicum in hs vitiosas in ipsis legibus extare Demonstratio est vel a priori seu ab his quae natura notiora sunt; vel demonstrationis speciem adoruavit. Regari non potest a posteriori, ab his scilicet quae natura notiora sunt, seu quae notiora essent ordine phios philosophanti; vel a posteriori, ab his quae contingit nobis notiora etser esse, et si secundum vem philosophandi ordinem,s tardius cinotescere debuissent. Uttade In omni e demonstratione est aliqua resolutio vel subjecti, solius, vel subjecti et praedicati simul. Resolve autem est substituere in locum termini alicujus substituere definitionem vel definitionis partem, vel alium terminum tali resolutione de praesenti termino antea demonstratum. Itaque duo ingrediontur demonstrationem, definitio praecdens, et theorema praecedens jam ante demonstratum praeter experimenta et sumtiones concessas hs quibus tamen inter dum accedunt sumtiones concessae, (sed tunc conclusio probatur o absolute nec nisi ex por hypothesi sumtionis) et experimenta, quae faciunt ut demonstratio, saltem ex parte sit a posteriori. Demonstratio autem absoluta a priori solis indiget definitionibus et theorematis praedemonstratis, et quia haec ipsa priora treoremata similiter fuere demonstrata, nec possit dari progressus in infinitum es necesse est prima theoremata fuisse demonstrata per solas definitiones itaque manifestum est uttimam omnis demonstrationis absolutae a priori analysin fieri denique in solas definitiones sive ab alique ratione enum tiationis ad isam et in universum Argumentatio