# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0071
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0071?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3 (shelfmark Lh 2, 3, 3)
# Folio 36r, page id 00068400:0071
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068400&page=71
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068400/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
# Lines: 68 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De Legum interpretatione
Lex utilis reipublicae extendenda est et
adjuvanda interpretatione. hoc modo 62
D. de condit. et demonst.
Beneficium principis quam plenissime
interpretandum l.
De Antinomii
si contrarietas sit inter ju civile et cano-
nicum in non concernentibus peccatum, jus (ano
nicum observatur in terris Ecclesiae, civileautem
in terris imperii Villala C. 195. Soar. C. 7 Gras.
lib. 2. cap. 23. 9. 25 Capytius decis. 2 Neap. 201.
contra imo indubio statur decisioni juris (ano–
nici etiam in foro civili. Benedict. de Capra com
opin. D. 28. contradicit VaSq. controv. illust.
lib. 1. cap. 26. n. 6.
si aliud Theologi aliud Canonista sentiant,
Canonistis potius adhaerendum Vivius lib. 2. con
suetudo non solvendi num. 3. Menoch. lib. 2.
atoire dde exationibus contra Leges
Lex ealet, si is qui egem tulit pro legitimo
magistratu aut legalu legislatore communi
errore sit habitus l. Barbarius 3. D. de Offic. praetor.
Laicum de spiritualibus et Ecclesiasticis causis
legem ferre posse negat jus Canonicum vide
M juri pontificii lib. 4. cap. 12. reg. 5.
vide Turzan. com. opin. 86. qui declarat
exemplo juramenti. Putat tamen iem
Turzanus laicum statutum vel consuebudinem
condere aut introducere posse quae peccatum
nutrit, abrogare posse; opin. 180) n. 1. quin
imo Villatob. L. 110. et soar. L. 14 putant
laicum de Tericis statuere posse, quae canonibus
non contradicant cui contradicere videtur
Clarus 5. Emphytensis. qu. 28. 48.
Zuomodo populus vel civcitas qui quaeve alterius
imperio regitur legem ferre possit vide Gail.
lib. 1. 0bs. 36. n. 1 cum 14 segg.
De Materia Legum
Lex non pertinet ad eas causas, quae aute
Legemlatam extitere. l. leges 7. C. de legibus
l. mnt. 8. final. C. de legit haeredib. Novell. 73.
5. obtineto c. 75 item cap. 115. in princip.
nisi nominatum in lege cantum sit, ut ad
praeterita extendatur d. l. 7. exemplum proponitur
d. l. Sancimus 18. in fin C. de Sacrosanctis
or itamLovell. 113. S. adhaec
Ecclesiis. I. ult. in fin. 
van
quam
+
et illud I ono et tunc  si interposita appella–
tione constitutio lata sit, quae ad praeterita quoque
extendi velit. tunc quoque ad eam causam in
qua appellatum est constitutio non est exten
denda Novell. cap. 115. in princip. ibi.
De forma Legum.
Lex utu valeat duo menses insinuanda est,
et duo menses ab insinuatione sive publicatione
effluere debent. Novell. 66.5. Sancimus.
quanquam id controvertatur apud Vasquium
lib. 1 cap. 44. Modum insinuationis explicat
Gomez lib. 2. cap. 9. num. 4. Vers. nona conclusio
quid si cverit is qui contra legem aliquid
commisit sciverit contenta in lege ante
publicationem vel aute duos menses elapsos.
Controversia liac agitatur apud Gubrid lib. 6
privilegium uni