# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0117
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068400:0117?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3 (shelfmark Lh 2, 3, 3)
# Folio 59r, page id 00068400:0117
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 60v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068400&page=117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068400/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
# Lines: 73 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Jus dicere est dicere quid sit justum, seu definire quaestionea
quaestionem juris in causa singulari
Notio est facti quaestionem tractare et definire posse.
Imperium est potestas cogendi
Merum imperium habet Magistratus, qui habet Notionem
et imperium sine jurisdictione, in illis scilicet causis, in
quibus jus dicere illi non est permissum sed judicandum est
ex praisei judicandum est profinite guaecie ex formula
legibus praescripta. ut quia popolus sibi in cansit capita
fortumuque cirium juris dectirnom servat hinc soli terum
servaverat potestatem jus dicendi de capite et fortunis livina
nulla hic relicta Magistratibus de jurestatuendi potesta
te; ideo  publicis judiciis sratus dicebantur
habere Merum imperium. Cicero orat. pro Cuentio
nullas partes judicis in quaestione publica relictas esse
sed totam legum imperio et praescripto esse gibernatam
In aliis enim causis poterant Magistratus supllereteges.
atque interpretari, quod est jurisdictionis
Magistratus erant illi tantum qui Romae praerant,
nam povinciae ideo proconsules et praesides in potesta
te potius quam in Magistratu esse dicebantur l. 17. 5). 1.
D. de jurisd l. aliud  31 N. 1. de V. 5. praeseg a Magi-
stratu distinguitur, diversum enim longepopulum in populos
subjectos quam in cirres imperium esse videbatur
Edicto perpetuo valde circum scripta est Magistratuum
Jurisdictio, ut minor ipsis esset interpretandi potestas.
et jam ante Angustus errum potestatum minuit, data
Istis auloritate publice de jure respondendi
Magistrtus mandari potest juris dictionem quam
quis habet jure magistratus, non quam ex speciali
populi concessione aut Lege
proronata junisdictio videtur credo ideo intriducta
me orientur inter jdi Magistratus lites orirentur de
jurisdictione, cum enim omnes in eadem civitate essent
non multum interesse videbatur. Prorogatio igitur
est extensio puritdictionis extra limites, quod fiebat
consensu borum inter quos jus dicendum erat
Reconventio est quasi necessariu quaedam prorogatio
esse reivicissim
t eoram ( sodice cogatur respo
contra reum suum actor partes rei sustinere cogatur
quisdictio Voluntaria videtur locum habere in his
ubi sola opus est autoritatis accommodatione, sine causae
cognitione ac discussione dubiorum. ut in Adoptione,
emancipatione, et manumissione. At ubi causae cogni–
tione opus est, videtur jam esse jurisdictio contentiosa
secus tamen vulgo definiunt doctores. In vol eturi
contentiosa se major minori subjicere potest  quia
agitur de causae cognitione; non in voluntaria quia
agitur de autoritate. 1. 19. 11. 1. de manumiss. vindo
l. 19. de Manumiss. Hinc content voluntaria pro-
rogari non potest
praetor sibiet suis domesticis suis dicere neqoit,
quia etiam jus reddere dicitur cum inique decemit
quare cum tanta esset ejus potestas, affectibus vacuum
eesse oportet. Quod cum secus esset in judice pedaner,
polerat filius patrem, pater filium judicem habire
1.77. seg. de judic: Nam et si male judicaverit, coer:
vo
bal
lalorioer atir stacuerat, eo teneletr
cetur litem suam faciendo. en
17 princ. de juris qui album corrupit
dicitur dari actio poputaris non eo sensu, qui l. 1.
de pop. act. definitur sed quia cuivis ex populo, licc
non ju populi sed magistratus defenderet
Antinomin si plures servi idem delictum commiserunt
an de simmulis dominus ut si plures  albu servi ejusde
domini album corruperiat, singuli tenentur, D. de Juris.
non ut in fartis litisi familia fartum fecisse dicatur, ubi
drminus farmtiam retinet, si restituert.  paulus in tit
de ie ait si fomilia plures servi damnum dederins
singulos convenidi cui contradicit I. 32. ad t. Aquit