# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068401:0010
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068401:0010?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 4
# Folio 5v, page id 00068401:0010
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068401&page=10
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068401/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
# Lines: 75 recognised, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

juvisdictio est potestas publica cogniscendi et statuendi de juris eet facti quaestionibus
cognoscendi Notio, statuendi, speciatim jurisdictio. Notio est de facto tantum
imperium est potestas execationem mandandi, sive coencendi
sputantium
Eitigantium DA
Judicium est status crationibus certantium de jure atque obligatione; arbitrio
ejus quem is qui potestatem in nos habet, designavit unde  cum
min certamen hoc semper cum spe futurae executionis. Estque quod securitas in
Republica, id executio in judicio; umo pertinet ad Rempublica finem, ut acivibus
arma leges nos tutos praestent, ent ab hostibus arma
judex datus est cui abhabente jurisdictionem notio mandata est, ita ut
finita jam  ante juris quaestione, ipse terminata quaestione facti
sententiam ferat. In quo differt a commissario, qui
 cognitionem habet, non statuendi potestatem, et a judice delegato
cui mandam est ipsa jurisdictio
Arbiter est arbitrator cui judicii forma servanda est.
Assessor est consiliarius judicis.
Auditor est assessor jurisperitus
a vt
Actuarius est Notarius judicii
Notarius est qui publico constitutus est, ut sit negotiorum testis.
Publicum instrumentum est scriptura solennis faciens publicam fidem.
Vedeficium cives in Republica
Domicilium est locus in quo quis sibi sccuritatem duraturam spondet
Causae continentes sunt, quarum altera sine alterius decisione judicari non potest,
seu quarum una alteri praejudicat.
n sib qii ia mimunre Cums
Atio est jus persequendo musisu in judicio
processus est formae persequendi juris sui
Citatio est vocatio in judicium
un
Edictum est citatio publica scripta.
Proclamatio, (quidam vocant Proclama) citatio publica viva voce facta
Contumacia est mobedientia continuata
cautio est praestatio securitatis de eo circa quod cavetur
Fidejussio est cautionistipulatio. Alias satisdatio
feriae tempat dic quibus causae s raudiri non solent
Dicatio est spatium consultandi litiganti datum.
sequestratio est depox rei controversae.
Res litigiosa est, de cujus dominio in judicio quaeritur. vin
quo
raneam li de Calumnia est jurare dolumen jiudicio abfore.
Reconventio est actio a reo contra actorem in eodem qudicio instituta
incerventio estao in judicso ejus qui nec actorinec reu est ente
seupenti tamen comprehendi cupit
postsulatie
Libellus est scriptum actionis.
ei eExceptio est allegatio  opposita
P. vinid
Praescriptio est exceptio que ex natura ractionisinon descendit. Nomen illi inde
mactionioa
veniss videtur, quod  non actione compretiensa videretur Sed separata formula
comprehendea esset praescripta indegeret. Et talis est praescriptio longi
temporis, cui soli nomen praescriptionis mansati
ut limitatio ad regulam. a u
exceptio estradractionem
vol meo
Ampliatio est exceptionis reprobatio
Resticatio est ad exceptionem ut exceptio adactionem. Sequitur duplicatis ea Trplicario
instantia est semel facta Actionis allegatia
3 Ed
Exceptio Dilatoria est quae instantiam praesentem extinguit: in redto
repeti tamen non impedit. Peremtoria quae omnem perimit actionem.
itis contestasio est status controversiae constitutio
Praesumtio est, quod pravero habetur donec contrarium probetur.
Probabilius est, quod facilis fieri pot est potuitue sive probabilitas est grudus possibilitatis
restari est meortam suc referreqaus experientida suam, sive ea quoe
sensu percepimus. Sentionus, referre.
 instrumentum est testimonium scriptum
Confessio est testimonium contra seipsum
uano
nerm va siai
dinure
lindria mrni
Judicis)