# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068403:0145
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068403:0145?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 2
# Folio 73r, page id 00068403:0145
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068403&page=145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068403/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
# Lines: 117 recognised, mean confidence 0.84
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

t
i
cteule
meaciens, a
personis habent
t
Petioeumentim uud aliter qm im
millendo ex tuo in meum, fiat. et frul i Sed ne tunc quidem no
cebis, si non intendas per id utilitatem tuam. Nam ut nsisicet quod mili sd est, libi 
non nocet; sic tibi non licet quod tibi non pdest, mibi v. nocet, etsi careas anmomis
agre faciendi. E. in quodlibet vicinum pacum duplex misinaturalis servit exetit, la
ss
c
tivae, et assirmatione quidem non solion in patiendo sed et infaciendo osi
irmativa
illuma, imo metum justum misi demere.
consa obligatonis bertesta pa, juis natone
in genere.
Omnis tam persona quam res tenetur misi
 Non nocert. item oid req S) ait facere animo nocerdi el rerera daginus
non sequatur
nocivum nt
2. De damno probabilter a se secuturo, vel eo quod ut sequi
possit, facto suo efficit, securitatem praestare vel removendo causam-
vel praestando cautionem. Huc cautio usufructuaria, à qua tamen
liber est parens.
on
3. Nisit facere solo animo aegre faciendi s.in amulationem sumu adue itta int entiohem sut utititat. rimagn
Unde non licet aedificare eo solo fine ut vicino incommodes. Videtu
esse modus nocendi, et actioni injuriar locum dare 
Praestare id quo d intererat nocitum non fuisse
4. Facto suo, animo nocendi seu dolo.
S. Cessatione sua dolosa, in re mea quam posse dit usus tim
mei causa.
6. Lata culpa est dolus praesumtivus in civilibus.
Aestimationem praestare damni dati
7. Facto suo culpa media. XIII. 6.
8. Facto suo sponte nec per accidens.
9. Cessatione sua, culpa media, in re mea quam possedit usus neque dolo neque alculxar igit acubo sunt in ixsortunio sed qui dannum dat mut
nei et sui causa.
10. Cessatione sua, culea levissima, in re mea quam posse- cum habet. Si culs a acsit, nonnulla nibilominus ratio habenda est, cum e
dit usus sui tim causa. Hinc usufructuarius tenetur ad rei
reparationem ejusque onera realia.
U. Gestor necotiorum domini ipnorantis, de levissima sc d negoti minis
etiam culpa tentetur; et secundum noanullos mandatarius. pre- turo negatie non gua
carium accipiens, tantum de dolo.
12. Bona fidei possersor lite contestata (od encitatione) tenen
tur de culpa levi.
de eo quod interest, et casu fortaito tenetur, et si apud me ille eventiu t  slet ca ua ablatio el e
turus fuisset quia casui causam culpa vel dolo prabuit.
 ra uritate
4. Mora currere incipit lapsu diei, ubi ea efixa est; lapsa inmorate constituit int expallatio mea, item lapsus dici tibi cxefixae, aut biegvii possavida
hiennii, si dos promissa marito; interpellatione, incipit et finitur etabsente int batenit e tumant
cum aetate minori creditoris. cui ipso jure curiit, ut et lexitima)
et siae causae.
15. Injuriator verbalis, si animuse injuriandi apparet tenetur corme injuriant verbalit  e i  iemosse an
ad aestimationem vel revocationem, aut, nisi gravis, deprecaoem; 
si non apparet, ad declarationem.
16. Occisor, defuncti animae ad missas lexi curandas, arbitiie infuruso mpubere doriente ee aqie
magistratus tenetur jure Contificio.
pachinagi
si
inoninperctione
non facto sequi
potest cooitares est dolus: coxitare posse, si ratione hecte a      saa u s aimogat
utaris, est culpa. Jam si laesio ex facto necessario sequitur,
est culpa lata: si probabile est secuturam, est culxa levis: sin
vossibile saltem sequin culpa est levissima. Tanto enim facilius rcin manandu otei plivere 
tibi in mentem venire poterat, modo animadvertisses, quto
major ejus cum facto tuo connexio est. Jam si cogitatio fru-
stranea sit, i. e. si lasio, etsi scias, praecaveri humano consilio
non possit, casus est fortuitg. X. 13. duI. 9.
18. In facto animalis quasi-dolus ac quasi-culpa intelligits
pro ratione sensus qui in ipsum cadit, diciturque pauxcries.
19. Si arbor vicini in cedes meas, radices agit aut rammes Debes ocioere radices it ranos arboristue, edibus meis nocentes, il arboremtuam
vant pat
pati ut arbor ejus in agrum meum umbram ultra 15. pedum
altitudinem projiciat; quo spatio et arbores ab aquae ductu
distare debent. Caeteroquin arbor quinque, speciatim v. 
olea aut ficus novem pedibus, maceria uno, domus duobus, se
bulcorum aut scrobs, gutum prosunda est, pateus passus latitu-
dine a vicini fundo distare debet.
20. Non licet habere in suo herbas venenatas, et anrimalia non e ide s olle mmeo ee  decidere et caderdotrans ens nocere queat
suspensa babere ea quorum casus metuitur.
An ex insiqui ingratitudie detur Actio injariatum ita puto
 suod in caatererat  o   po matias
Cuspa lata aequipuanti dolo, nisc at. dotys fligat ad peoenam criminalem.
Fieri set ut homo diligentissimo decipiat ut rem q aliena est, credat suaori
et eam tractando suo moreeodat deteriorem alteri. ls sponte nouet, sed
jis in infortunio esse censeri debet. Hestimatio e. boni viri arbitrio fa
cienda est. Sed in iis cea casu descendunt, in primis venefruuon quetentile la
Ecie. intessit hores non subverti. Ipsa requubl. in subdito puniret.
jurtandi. tum n. tenet, velum estimaoe
em grac
utot siua
u
n emntine pet
artare  eecaiv  t ratia eonim
saris in reillicita, sic et aro injuriandi ex eo quod verbis usus es natura sua,ie
et naturali significatione sua injuriosis, nisi fortius obes defectum sine vel cu
urgatorio, te
gendi et docendit qualis animus in parente
it(3 in eo qui ex oficio public
xa
or
+animo
iandi de este
li velcor
 smenabscte entan  ne nsin soen sonen et n
n
aesto alterius, quati a me
altiqu. cestimend
uat.  vide
eit in agrum mentu, qu altiores
5. Pedibus, (olea tn. aut ficu novem)
sunda est, puteus uno passu-
maecui  or domus aulus sepuletuon aut scrobi qutis