# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068403:0155
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068403:0155?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 2
# Folio 78r, page id 00068403:0155
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 79v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068403&page=155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068403/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
# Lines: 99 recognised, mean confidence 0.86
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Cujus datur possessio, ejus et dominium possibile est; sinc et jurium, srers in
ocalium. Sic sertitutis datu possessio et dominium, et tu. servitus ipsa est jus quoddam
reale. Possunt eadem diverso respectu esse jura et res: ita hareditas simul est
persena habens jura, et res q’habetus à personay et jus personae in re.
ausa dominis nnur.
i. e. juris dominandi in rem pleni, ni quid expresse excipiaz,
est
1. Possessiorei miblio animo habendi quo pertinet
apprehenslo rei nullius; etiam per aliam rem, (V. g. pertanimal
nostrum. Hinc fructos sunt domini rei.) Huc pertinet quod res
entinalo per pleriationem alterius jure possidenti aequirits eepectu reip. ompes habent gracis quendam dominii utilis majorem; et querrad
Immobilia derelicta sunt fisci. c
3. Thesauro cujus dominus honoratur, est dimidio invenientis consolidationem, ita et fiscu immobilia; in mobilibus v. aequum est ut fiscue jare suo desista
(nisi data opera invenerit) dimudius domini soli. Sed si dominus descuro inmeo it
soli magicis artibus invenerit, totus est fisci.
4. Feras et pisces in alieno capiens, non acquirit hodie. aisortura. nnti su m e et ao ai cre   stie nisi
E. Pera arimalia, 1. e. quae hominis manui non assvevere, Ferae bestiae e acgrunt, sed tin ut captivi sunt, qui ligari debent ne aufugiant
capiens, non aliter acquirit, quam quod in iis habet jus retenti- et possliminio libertatis utanti: Sed mansuetae aut ad guanendum assuefactar
enis. Nam si ex possessione et e conspectu amiserit fiunt e cupa Talis videt, ee omnis servu; nam si jure ferae bestrae uti vellet, deberet in
tis nisi consuetudinem redeundi habeant scu mansoefacta sint. 5. 12. bnsidet. s vde
6. Venationes, aucuxia avium majorum, vulgo Gadaravils s
 sunt in demina
bratt, pertinent ad superioritatem, ut et flumina perennia ac jus Regalius inscrla  ematio traccretin ses
in ii pin
T. Aa rexalia s. jura fisci pertinent: Armadiae s. armamen-
taria viae publicae, ftumina navixabilia et per quae alia fiuit
navigabitia, portus; rixatica (seu quod de ponte vel vectura
de hipa in rixam solvitur) vectigalia monetae muletae; bona
vacantia, quae ut indigus duferuntur  arariae et paranga-
ria s. prastationes planstiorum naviumque aerreipuolica neces-
sitatem, auri argentique fodinae, salinae.
P. Caota ex bosse tello usto sinter duas respublicat) suat qu  mmae i atu deliem  e e apmdi
caxientis; nisi quod immobilia, item apparatus bellicus sunt rejo. nisi quod hem immobilem et aperration elicuon reip neae acquiro.Si
9. Si res rei majori coharet, dominio quoque ejus accedit; es minor  majori coharee ins eparabiliter dominum habet fit mea vilia
ita adficium, iteo implantatum solo nis quode urtoreu pele
bulas picturae charta cedit. Sustinaes  itis quele voes festerior jure
10. Si neutra dici potest alteri accessisse, res fit comunis.
1. Insula in flumine nata ejus est cujus est flumen.
entra alteram absorbere nentra alteri nccedere dici pesit, tuom inter nor omdica
entra ateram aste netiaim perere acipestoitum enter not omvicanit
12 Fsumen alveo mutato, praediis priorum accolarum ad inmulaoque alver res ita accipi debet, ut alveus vatus a lumine relictus (ngn xdia inter du
jicit quantum priori rixae adjecit; adjicit quoque quicquid per alt ab una
punten
das
qa
luvionem latenter accedit. Exceptio est in agris limitatis et u  uo   ipatuaa m eu  ona u aepiuntur.
arcifiniis.
13. Specificatione res fit specificantis, si prior species inter- Matercam alienam ineducibulit er  ecificans, fit, nove seciei docu. Nova-
sit ut reduci non possit.
C
14. Traditione (i. e. possesione rei alterio animo habendi, materite species obtrudi potest. ut in frei
eo consentiente ut in posterum habeam) rem acquiro.
15. In rei alienatione pro alterius praestatione dominiu Dominium rei amtibi alitutat vicissim aliq uid exstas mibi non trarsit ad te
non transfertur, nisi praestatio facta, vel fides de ea habita sit. agere poteris ad remillim tradendam) ad ei secutm. est si vendidi tibi aut
16. Dotis aestimato datae dominium plenum est axud ma-tatrau
ritum. C
17. Res pecunia minoris ab administratore emta, mi-
nori acquiritur, non a. administratori.
18. Res in quibus vectigali fraus facta, cadunt in commis-
sum s. cedunt fisco. 
E9. Quae fiseo acquiruntur commissi jure sine traditione
acquiruntur.
20. Sine traditione acquiruntur beneficialia et sciritualia. Et tu aliquid analigu. quod vocarisassir ob stetunsuum jurio. quae straditio.
sine possesione apprehensa acquirunt. Ita hares, socius omnium
bonorum, legatarius, fis cg.
Ecclesia est quasi territorium aliquod ecclesiasticum, seu cum potestate
et obligatione ad res sacras pertinente interritorio radicata. ura ecclesiastica
sunt hac: jus exiscopalem pationatus, praebendae, parochiale etc.
Acquiri possunt, et a nondum possidente, feudum poeno
odum dominus feudi aperti non habet opus apprehensione sed acquirit ipso jure p
alii ad conservationem ecuum pereuntium inviten
usi aequir
in
sinte inventsatei dimidia fi
votn seco et setbi pemseron ut tuo nore toesaurcon qreres
les sunt captivo qui fidem dedit, duu man aux parole gespu
tis cum ergo raoem habeat, eo ipse cense
oin arantis
2
u at pales sieut snt  o    ai
 poile netu at mo pntera
ot iu 
equodam s  aevi
datarim ab altera recesselr tanc una tur est erior hipam cujus accola
il
meaolito spec
xecies otinet ad spacificantem qua talem, tate
atio est pductio novae rei
exinoe cum antea fuerit nullius, acc
upantis materia a, ut corrupta s. destructa cosiderat; itaque nec invit
in accessione, et
aliquo modo indennem e cui res astavio avulla est, ne unus altarus
aonm osu ceriontiat
 sid reipsa
ego tibi fidem de eo habeam (sicut
otiaeme
paritecum, sub hac codctione: Si intratantum tempus pretium misi solves, nec insec
esser et vndicare pesscom
dinoaba i ut. prasertioca