# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0009
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0009?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 5r, page id 00068404:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 8v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=9
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
# Lines: 68 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Inst. de rer. divisione
Res hoc loco intelliguntur instrumenta bene
vivendi, seu quae sunt hominum gratia
quodam res in patrimonio sunt, quaedam non sunt
frustra quis sibi vindicaret, cum nec possideri faci
possent  usus unjus asum altirique non impediat
ut aer aqua tende iastis, unde naturaliter
injustum horum usu prohibere. Et haec communia
dicuntur. Alia sunt sublica, quorum usus com–
munis, proprietas populi 5 tatia sunt quae in potesta
tem redigi excoli, immutari possunt ut flumen
ripa. plu in quae plurimum possuum in mare
et aperta lilora pene nihil 7 visum Romanis
quemlibet in litore aedificantem locum sibi ac,
quirere, sed diruto aedificio iterum fieri com
munem (prorsus ut bectia fera quae anfugit
jure Romano recipit libertatem) sed haec
non omnind rationi consentanea, et ipsae leges omanae
volunt ita aedificari in cilore ne usus publicaes litoris
impediatur; = l. 3. et +nc quid in loco publ. item ne
privato etiam icommodi quid inferatur
Res universitatis sunt, quarum in quibus proprieta-
tem habet universitus seu societas; usum membra ejus.
Re Saciae sunt instrumenta cultum divino inser–
vientia, has qui emit pretium perdit l. jubemus
qos
necessitas ususse Ecclesiae alicnationem poseat, ubi
tamen autoritate praetati, et consensu Capituli opus.
Hoc intelligitur de acienatione perpetua, et
de rebus quaeservando servari possunt. Causa etiam
sufficiens est redentio captivorum sublevatio famis
aut necessitatis publicae
Dominium singulorum est juris naturalis quia 2s
quaedam ita comparatae sunt, ut hominis unius curaet
indigeant, quo vitae humanae inserviant quia autem
injustum et servile est alterius gratia imperdere has curas,
consequens est rem totam nostram nostrique gratia esse.
ad quae Arist. lib. 2. polit. differit contin rerum cona
jue naturae, inprimis aucto genere humano, non crivis
munionem.
pisculio venatio aucupium temere concessa imo
nec in cujusvis urbitrio est eligere quam velit
vitao modum Ecclesi asticis venatio prohibita sure-
Canoniro C. Episcopum 2 distinct. 34 et t. t. extr. de
cler. beu. Exconstitutione Friderici etium Laici paulatim
a venationibus cneri coestere. C. un. P. si quis rusticus de
pace tenenda. l. 2. F. 27
ine naturae, non statim capta sunt occupantium
ut in bello secundum virtutis bellicae gradus debet
a duce fieridistributio. Idem in ventrione hodre observa–
tur, ut ne res sit simpliciter inventoris adde Dd. ad
C un. quae sint regal. 2. F. 56
via vitae humanae naturalia non sufficiunt
sed quotidie novae species per artificia producuntur,
quibus utimur ad vitae conservationem. Hinc speci-
ficatio est modus acquirendi dominii naturalis liber
homo enim sui gratia operatur
si quis (ignorans ex aliena materia novam speciem
fecerit, Sabinus et Ccassius rem dd dominum maberiae
proculus et Nerva ad specificantem pertinere dixerunt. Alii
quos sequitur imperator mediam alegere viam distin-
quentes an ad pustinam muteriam res redigi possit
sed in omnes ex principiis ab hac scientia aliens
aatiocinati videntur. Ideo cum Connatio quem non recte
rejecit Bachovius statuimus attendi debere, quod sit altero
praestantius, qui enim minus damni patitur merito cedere
alteu aebet. Huo pse in labula agroditre ICli qudu
+d ut paulus l12. 8. 3. hic