# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0017
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0017?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 9r, page id 00068404:0017
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=17
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
# Lines: 68 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

A Inst. de servitutibus.
de servitubibus praediorum
Naturam servitutum ex nostra definitione deducitur;
si enim res subdominio existentes concipiamus velut
partes domino adhaerere, et a volmnitate domini cui-
subjacent dirigi; non secus ac membra hominis libera
ejus voluntate reguntur, facile quid servitus sit, intelli-
gere poterimus ut enim servus est, qui non pro sua vo-
Emntate membra dirigere potest, sed alterius gratia
vivit ita si dominus in rebus, suis ab alio quid fieri
patitenetur dicitur res ipsius servire. Et quemadmo-
dum liberi hominis membra a nullo alio quam libera
voluntate ipsius diriguntur: ita quoque res nullius
quam propri dominis directioni naturaliter subjiciuntur
liberaeque tunc dicuntur. Secus si fiat, et alirs
quam dominus dirigendi eas facultote habeat
ad suum commodum habeat facultatem ptres
servitutem patiuntur
haec rectius deducuntur ex eo quod servit
qui non sui sed alterius gratia es
potest servire persona personae; persona rei
l. mania D. de manumiss.)res persono, (quae
dentur servitas personalis ) res rei (quae dicitur
servitus realis) Doctores quam isti voccnt perso-
natem servitutem appellant mixtam, et quam
icti realem, ipsi vocant mere realem.
servitus mere realis est rusticavel urbana
desumta divisione a praediis dominantitu quorum
Pustica praedin sunt
alia urbana alias rustica
s
Rustica praedia a fumo, urbana ab aedificio sumi
sed quia
exemplis intelligitur
via LL. XC Tabb ubi recta est in latitudine
Sex pedes, ubi incurvata 16 continet
via est i Iter est jus eundi ut quis per fundum
alterius ire possit pedes vel eques. jure saxonica
in latitudine tres pedes habet Choc nihi parum
probatur quid enim de jure semitae dicemus, an
hanc icti neglexere. Cum tamen alioqui nova
constituenda sit semitae servitus  itaque rectius
iter pro semita sumemus, quo pediti ire licet,
actum quo equitare, et sumentum agere licet nihil
enim prohibet jumentum oneratum ire, qua it
equus. denique viam ivetriculo definienq seu
viam a veliendo definiemus, qua scilicet,
juncta plura sumenta  dehiculum traleu
fin ire possunt). Actus Hroc habet, ut quis possit
jumentum agere vel vetriculum diuere per fundum alterius
viam in eo ab uffu cifferre volunt, quod
semper ins vehiculi includat, actus non semper
isum quae via praeter actum habeat, vide l.
Tella  pr. de servi rusto praed.
servitus aquae ductus est jus ducendi aquam per
fundum alterique. servitus iquae haustus est
jus aquae ex fonte privato hauriendae pro utilitate
fundi vel pro laborantibus in fundo) haec servitus
edificio deberi potest adeoque erit urbana. Seu 
non video cur servitutes in rutbanas et rusticas
distinguantur cum idem utrobique jus sit
servitus oneris ferendi est, quando adibus vicinis im–
ponitur servitus,ut columna vel paries earum ferat
mearum aedium onus. Habet haec servitus id peculiare ut
Hic Dominus adium servientium non tantum pati sed et
columno
Patere tenentur reparare sclicet aut sustentare
ollapsam