# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0020
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0020?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 10v, page id 00068404:0020
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=20
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
# Lines: 49 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

De Usn. et Habitatione
qui jus utendi habet nihil potest quam rem
dirigere ad suum usum proprium, cujus gratia
a natura producta est, non vero facultates
suas et bona ex eadem re augere Hiuc usus est
facultas quaedam rem dirigendi ad suam cmmodum
e suorumque conservationem, ex cluso fructu, seu luerati
lone accessionum. Patet exempl fundia tistinium
tit de resu allati
resufinctuarius sus suum alteri concedere potest quod
resuario non est concessum Nam usufructuarius omnem
fundi utilitatem habet. Usuarius vero, non nisi vsum
quotidianum familiae suae.  idque vel hinc pater quod
susuarius damno afficeret dominum si usum praedii alteri
concederet, qui forte ad quoti cujus major finte familia
est, et qui in necessientes suas usus jure multo
glas absumet. Itaque si cui aedium usus concessus est
lipse habitare potest, alteri locare non potest, quia usus
proprius aedium et finis aedium cujus gratia sunt est
habitare non locare. Qui usum sevi habet, utetur
eo ad quotidianas utilitates, nam si servus praeterta
artem sciat, ut si Medicus sit ejus artis lucium ad dominum
pertinebit. Ita si usus quadrigae Titiolegatus sit, ipse
quotidie utetur, non alteri utendam dabit
Non video cur Imperitor secutus Leonis sententiam
usum ovium habenti lac negal. Rectius aGrianus :2.
1. 2. D. de user et habit. usnario modicum lactis
concedit; nam utique usqus hic quotidiamus est, et oves
natura sua hunc usum homini praebent.
esti A Si quis probe intelligat quid sit instrumenta
dirigs ere ad suum usum, idque separet probe ab accessionibus
seu augmentis, facile usum a frnctu distinguet.
itaque non recte usus ovium ab imperatore tantum
ad sercorandum restringitur. Rectius Uhrianus modicum
lactis concedit. Et Et si lana  et lacte ad
usus quotidianes usnarius ad quotidianas utiletates
uti non potest cur usum fundi habenta, olera, pona
non denegantur:
Isti Romani cum usum ab habitatione (quae duo
stramen condit
imperator uno titulo complexus est) distingrunt
ita obsime loquantur, ut intelligi vix possint. Ideo
dixit Ulpianus l. 20 D. de us. et habit. legatum
habitationis et usus aedium, pene idem esse. Certe
habitare est aedes dirigere in usum quotidianum.
differentiam tamen hunc afferunt, quod  l. 10. C.
de Usifruct quod usus aedium legari nequeat, habituria
post usum et le sumfnctum tota fendalium
nateria attexi posset.