# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0027
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0027?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 14r, page id 00068404:0027
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=27
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
# Lines: 74 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Testamentum aut paganum aut militare. Paganum
scliptum aut nuncupativum. Ad paganum seu solenne
scriptum haec requo runtur 10. ut lestator habeat
estamenti factionem activam, de quo in sit. quib.
non est permissi fac. test. 2 ut haeres expressis verbis
is instituatur, et quidem is qui jure hianes esse potest
vid. infatit. de haered. inst. vultantem hic imperator
ejus nomen diserte sciibi _ testatoris vel testium manu
sed hoc in Novell. 119. c. 9. mutatum nec refert quis
ei nomen scribat. atio ut testator vel ipse vel
per alium suam volunitatem in scripturam redigat, sive
ea in chartam sive in membranam scribatur. P. 12. h.
4. ut
C. hac consultissima et l. jubemus C. h.
testes adhibeantur cives Romani puberes tempore con-
di testamenti, l. hac consullissima (. hic (de quorum
conditionibus postea.) numeri septem ad id specialiter rogati
non casu supervenientes d. I. hac consultissima. His
ostendat testator scripturam, in qua voluntas ipsius ultima
continetur, et huic scripturae singuli sua mani
subscribant, licet quid in scriptura contineatur non
legerint. Si tot lilerati non inveniantur ibi enim
sine subscirptione Testimonium ferre possunt l. ult C.
defestam. Huic vero subscriptioni et subsignatio
accedere debet sive propris sive alienis annulis fiat.
D. 5. hoc. tit. modo si alienis annis facta sit sub-
signatio, ut ejus mentio in subscriptione fiat
Annulus etiam praecise non est necessarius, sed sufficit
aliud sigillum Ordin. Impder. Collon. 1512. Non
Quinto ipse
Notarius tit. Non Testamentus.
Eestator subscribere debet si alius testamentum scripsenit
et testator literas noverit, quos. cum autiquitas
28. . hic. quod si literas prorsus ignoret, testem
octavum adhibere debet, qui suo nomine subscribat
sexto omnia
l. hac consultisima 21. C. hic
fieri debent uno eademque tempore hullo actu extrinero
inde rveniente e excepto eo qui ad naturae neces-
situtem pertinet l. cum antiquitas 28. C. hic.
solennitatesjam enarratae m- exiguntur 1
Testamento militis de quo seq. tit. nec 2 nec
in testanvento quod pater anter lliberos justo matiinoni
procreatos fecit l. hac consultissima 21. K hic adeo ut
ex mente doctorum duo sufficiant testes.
rusticorum testamentes, in quo quinque testes sufficiunt etim
illeterati si plurium et peritorum copiu haberi nequeat l. ult
C. huc Testamentum oblatum Principi vel factum
apud acta judicii valet etiansi septemtestes non sub-
scmpserint C. omnium 19. C. hic Jure sexonico ex
Electoris Augusti constitutione 3. 5. fin. etiam illud
testamentum quod quis domi suae vel per se vel per alium
scriptum inlolo judici, conservandum deponit absque
restibus valet; ita etiam exaequitate temporis
pestis pauciores admitti solent testes. Si debitus numerus
haberi nequit. Gail. lib. 2. obs. 118. n. 18. licet l. 8. C.
hic aequitatem istam non admittere videatur 6. in
test amento adprius causas se nundrum septenarium
praecise non requiri communis doctorum opinio est
ex cap. relatum 11. ext. de Testam. Clar. qu. 6.
(n. 3 in tenris quoque Ecclesiae omne testamentum
in praesentia presbusteri et duorum testium factum valet
Cap. cum esses. extra eod. quia in ore trium velduorum
testium consissit omne verum.
Cestes idonei habentur cum quibus testamenti factio
est, seu qui possunt ex testamento, civis Rmani vel
per se vel per eos quos in potestate habent, capere attanen
cum muliere cive Ramana restamenti factio est, nec tamen
illa testis esse potest, cujus ratio ex veteri sine esse videtur
quod mulier non habebatius jus comitiorumneo proinde
utr classicos testes haberi potenat, nec quasi nomine
populi testamentum ratum jubere poterat
Araentur a testimonio ferendo quibus judicium intellectus
saut seusus ad eam remneassam decst, et qui