# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0062
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0062?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 31v, page id 00068404:0062
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 32r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=62
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
# Lines: 67 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

infligitur vel ex conscientia, quae tormen
ta et cruciatus subfficit. Addente ergo vim
conctivam lege it civilis nascitur obligatio si
vero lex conscientiae alicujus aliquid relinquit
obligatio mere naturalis sritur. Mere civilis
obligatio proinde erit, quando per conscientiam
quis non tenetur, sed tantum extegis placito
sed ut altius ordiamur, cogitandum est.
oteligations descendere ex commn tationibus
sut antem communationes aliae spontaneae
aliae invitae, aliae cuccidentariaes
spontaneae commutationes sunt quae fiunt voluntate
sutriusue commutantium seu quae habent principrum
voluntatem atriusque commutantium. Es autem
voluntas appetitio ex judicio intellectus provemrens
suvitae commutationes sunt quae fimet altera parte
sciente altera invita, V.g. furtum est commutatio
invita quae fit fure quidem sciente e volente
iti autem domino cui aufertur, vide Aristoteter
lib. 5. Eth. vel brevius: commutatio invita est quae
fit parte patiente invita
Commulatio invita alia est claudestina alia violentas
nam invitum duplex est, quod fit per ignorantiam
et quod fit per (vim.. Cla ndestina commutatio
est quae fit patiente ignorante viqs. veneficium
est commutatio clandestina. Commutatio violenta est
qua fit per viicui patiens resistere nequit v. y.
frapmam est commutatio violenta, quia patiens
rapuam smittit sua boni per vimcui resistere
Arcidentariae commutationes sunt, quae
nequit.
nec sponmneae nec invitae dici possunt, v. g.
utilis existimans fundum Maevii esse, qui sempro-
aii est cunt eundem a Maevio, hinc duplex ritur com
mullatio mimorum suontanea et accidentaria; spon-
Lanea accidit inter Titiumemtorem et Maerium ven-
ditorem, accidentaria vero inter Tituim et semproniam
quia Titius rem sempioni sibi arrigat, sed inscius et
per accidens accidit enim rei emtae, cam sempronii
esse. vocuntur accidentariae, quia agens non
per secogit sed per accidens.
Initium faciemus a commu ttonibus spontaneis et
 loco considerabium commntatires veterum
hamnus defectus denic dicemus de nummo seu
deteres ambequam pecunia aferentur res invicem
moneta ejusque Nrignre.
commutarunt s nam Angula vitae genera singulaque
artificia totum hominem requitunt, nec unus nomo
omnia acquirere aut comparare potest, quae ad
vitam sunt necessaria. Hinc stutim a condito
mondit mundo alii venationibus alii uncupris, alii
piscaturae alii artificis evig. arti sutoriae sartoria
es dedepunt operam et quod quisque sibi ita acqui-
soit vel per artem suat produxit superfluum
habens hoc cum altero commutabit vid. venator
cervum sindendo sartoris, ut comparet rtestimentam
et  hoc parto multuae indigentiae homines
succurrerunt.
ommuta tiones hae veterum non bemere fiebant
Sed Conferebantir res ratione sui usus investi
habatur immerus rema permutandarum v. 9. bubuleu
desid ernas cames obinas instituit commutatio
nem cum pastore ovium nn profecto daturm
bovem pro gna ove sed quia deprehendit unum
bovens tantum cutilitatis praebere in familia, ut
psus bovis proportione decupla uperet usum
ovis hinc pro uno bove, petit decemoves