# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0063
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0063?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 32r, page id 00068404:0063
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 31v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=63
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
# Lines: 66 recognised, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Sed defectum in commutatione veterum
deprehendebantur multisut adeo non
esset sufficiens ad tollendam cudigentiam et tribuen-
um ea, quae ad vitam sufficerent. primus
defectus erat, quod non semper qui tenebat
rem uva commutaturus indigebat, rursus
indigeret re quam alter daturus esset. Ponamu
denatorem indigere calceis nullum autem fatorem
indigere carne Cervina, quam pro calceis dare
denator paratus erat, cessabit ergo commutatio
Faut fiet mngno detimendi forte enim sutor cum
perinde erit bovinam vel cervinom comedere non
maporis hanc quam illam aestimabit7
2 etsi uterque ultrrus rer intigere, cessabut
famen commutatio, aut certe recte institui
non poterat, quando res quae dividi non possunt
invicem commutandae essent sese ratione usus
non exaequantes. Ponaum euu qui equis alendis
operam dedernt indigcisse bove, et quia
equus excedebat suo usu bovem; duo autemboves
superabant equam, ut injustum esset duos
boves pro uno equo, aut unum e quam pro
Uno bove dare, ane cessabut commutatio.
qlo contiagebat etiam ut nonnanquam civitas
indigeret rebus ex longinguis regionibus petendis,
nihil autem haberet, quod portatu facile esset
eut finasferri in illam regionem posset, quapro-
pter nihil ex illa regione quo indigeret civita
petere poterat.
Hi defectus permutationis peperere nummum,
seu mon etam. Namcum persona cum qua
lvig. Sabtor suos calceos commulaturus erat,
non indigeret culceis excogitarum homines aliquam
materiam quam sutor propet dare alteris bi
cendo licet nunc mais calceis non indigeas
inpe tamen intarea hanc materiam et erm
custodi, si aliquando indigneris calceis offeras mihi
illum, et rgo sibi calceos Dabo vel si nunquam
indigeas calcers, (autosi moxalia quadam re
indigens, offeras modo materiam hanc alii.
cuicunque cujus rer indigneis et is fibi statim
dabit quod appetis. Mendediscimus nummum
esse quandam materiam quae quasi fscejustoris
vre fungsitur reddens eum securum cui illam
damus ut pro illa quicqoi voluerit habere vel
consembi possit. Ita primo perumtationis deect
defectui occursum est, sed et alter cundo
occurritur offerendo materiam quae numums
vocetur recipientem divisi onem in partes, quae
quartitate seu pondere singullas resmetiantur;
V. g. majen illo quae datur pro equo sit 10 pondo
et si quis velit sibi parare vaceam quae ab
aquo proportione dupla supereturr statim
id consequi poterit, dividendo massum in duas
partes, et ita quinque pondo dando Arro vacca,
Tertio defectum occuraitur sumendo materiam pro
nummis quae facilis sit transportatu
Nummmre quisita haec sunt. Nummus detet
constare ex mataria rara et consenso omnium
hominum approbata, nam in superioribus diximus
Hmgnum debere esse materiam sufficientem
fidesusjorem reddentem seturos homines de
Eccipiondo eo quo indigent ad vitam. sed nec
numuus poterit esse trausportatu facilis insi
sit materiarara. Alserum requisitum es
ut sit materio momm sit metalle, nam