# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0064
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068404:0064?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 3
# Folio 32v, page id 00068404:0064
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 31r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068404&page=64
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068404/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
# Lines: 53 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

nummus debet constare ex matinia quae sit divisibi
lis in quascunque partes, ita tamen ut partes simul
sumtae aequent totum, nam nisi hoc fiat, hunimus
difitctiu occuriere nequit, et hoc causa estu
quaae non gemnis vel lapillis usi furriut homines
ut praeberent materiam nummi, quia siadamantem in
duas partis dividas, ejus dimidium non habet dimi-
dium valorem totius, nec valor duarum partium
simul sumtarum aequabit valorem totius ada-
neharum genem apud
mantes. imquis  indos pro moneta Faneri)
Ex praefuisisduccimus definitionem Nummi
quod sit instrumentum constans ex metallo raro
metiens omnes res et reddens homines securos de
omnibus illis quibus indiget parandis
Metitur autem nummus res omnes, si ponatu ertum
pondus metalli, vig. argenti quod detur vig. pro
equo ideinde comparetur equus cum domo ratione
usus. so domns ratione usuptrabeat centuplam pro-
portionem adusum equi, etiam prodomo debet
tantum argenti dit dari, quod centuplo plus
ponderis habet quam id quod datur pro equo
non semper utilitas spectatur, sed et utiatas cum
raritore
Mumunrum porro non est eadem perfectio, sed
jam quo rarior est numui A
frrm, eo  rariorem usum nummus in commutati
ombus praebere potest, quia qquo facilius tantum spor
transportari potest in longinguas regiones ed com
modiorem usum in morcatura praebet. Hinc nummi
amriargenteis, argentei cupreis praestantiores sunt
Metalla suam proportionem consequuitur a ra-
ritate, quaecun mutetur, nec omnibus temporibus
eudem sit necessa est et proportionem, ut pondo
-
set pondo auri aequa-
auri exaequetmutari
tet 10 pondo argenti hodie vero ea proportio
non constans sed mutabilis est
Quod ad sinaetionem monetae attinet olim
modiante libra minimos distinguebant, sed com–
cuoetorit usus gratia ne opus  libripende in
contractibu, ne etiam in qualitate matalli deceptio–
nes contingere possent, in hibita est impressio signi
festantis de quantitate erqualitose nummi.
Njummo jam intreducto loco commutationis
veterum qua res prusrebus aut usu rerum
aut Alsus pro re vel usu dabatur hodis
fiunt immutationes mediante pecunia et
proinde contractus nonnulli naturam suam
a pecunia accipiunt
pro investio
gandis d