# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068406:0037 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068406:0037?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1 # Folio 19r, page id 00068406:0037 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068406&page=37 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068406/jpgs/default/00000037.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine # Lines: 75 recognised, mean confidence 0.89 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. De internsuriae seu Resegmento Anticipationis, vulgo Rabat de aestimando jure percipiendi praestationes annuas certo annorum Numero definitas, et Reditus ad vitam; ac de Licitatione rei quae sub hasta distrahitur, oblata solutione particulari Interusurii mentio extat in l. 9. §. 8. de pecul. l. 66. ad L Falcid. et l. 82 de Legat. 2. de quo vocabulo uti Curtium ictum dicere acceximus, multos de loqu paucos naturam ejus intelligere, quod nimis verum deprehenditur. Est ergo differentia inter valorem praesentem as summae, cujus solutio in certam diem dilata est, et ipsam summam. Hoc est, quanto minus promittere intelligatur, qui tardius solvere promittit; et quanto plus petat, qui plus tempore petit. Quod ego alias Refegmentum Anticipationis appellare soleo, vulgus habat; et in catalogis pretiorum, qui in Emporiis eduntur (in dem Frrißt. Couranten) hoc titulo notatur, quantum illi remitti soleat, qui non fidem sibi de pretio haberi postulat, sed parata pecunia negotiatur, der nichtant credit sonderen mit baa ren grede haudret. Aestimatio ejis est vel abstracta a circumstantiis, vel cum iis concreta; id est sumitur vel a generali natura fructuum pecuniae secundum quantitatem iusurarum lege definitam, vel a singularibus negotti et personarum qualitatis et prout varie interest contrahentium, ubi constat aliquando communem usurarum quantitalemmin excedi, quae quidem nunc paeterimus, et religioni judicis aut etiam jurejurando in liten, omutimus Fructus pecuniae rursus dupliciter sumipotest, vel l, pro omni eo quod medio tempore ex ea jure percipi potest a diligentissimo patre familias, si scilicet is fructus ipsos perceptos rursus utiliter impendere vel elocare intelligatur; iis scilicet casibus, quibus aequam est consilerari fructus functuum et usuras usuramus vel remissiuis, adhibitis tantum usuris aut fructibus simplicibus. Exempli utrumque declarabimus: S mille aureos nondum debitos, mihi solvas, biennio vel triennio ante, quam oporteat, frnctule privas, qum eo tempore inde percipere potuisses, ejusque mihi copiam facis. Nempe secundum calculum riosum; primo anno quidem (admissis usunis quin cumibus habuisses 1000 cum vicesima de 1000, seu 1050 esecundo anno non solum 50 ex ipsis 1000 iterum percepisses, sed et 2 + = ex perceptis 50 prioris anni, hoc est rursus ad 1050 adjecisses vicesimam de 1050 (nempe 102 + 2) et ita sub exitum biennii habuisses 1102 +2, cujus pursum adjecta vicesima (55 + ) dabit 1157 +E, seu decimaliter 1157. 625 quae habuisses sub exitumm ennii Itaque si mihi post biennium debeas solvere 1102+: seu post triennium 1157 += )alor praesens debili erit 1000 his enim mihi nunc solutis post biennium etiam habere potero 1102+. Unde patet Interusurium non confla ex usuris summae dilatae, (ut quidam putant a pud carpzovium de quo infra) sed exusuris summae in praesens anticipando pro ea solvendae; et summam dilatam aequari Anatocismo, (ut ita loquar) valoris sui praesentis usuris perpetuo in sortem imputatis rursusque foecundis. Cumque incrementa quotannis sorti accedentia sint fortium vicesimae, erunt sortibus proportionalia; ergotam sortes quam internsuria sunt progressionis geometricae. Unde regula calculi exacti seu rigoscisi ita derivabitur: cum valor, unitatis, seu unius aurei post aanium debiti sit 20. (quoniam si 28 hodie mihi solvas, postannum inde lucratus ero vicesimam seu ,, qua addita sorti 28 + = dabit 21 seu 1.) erit vtor praesens 1 aurei post biennium debiti quidatu de valor 20 In 2 seu quadratum de 20 sive 400. Et poss tricnnium debiti cubus de 2 seu tertia potentia, B00. Valor praesens deviti post quadrionnium id L 3200000 post unum annum 2 Et generaliter: Valor unitatis poss et tum numerum annorum debitae est potentia fractionis (20) numeratone aus prasens habentis (20) quotam asurariam (vicesimam fortis) exprimentem, nominatorem vero (21) unitate majo– rem, cujus potentiae exponens sit numerus annorum. Isque unitatis valor toties sumendus quot in summa unium debiti) dilata cujus valor quaeritur sunt unitates, seu multiflicandus erit per summam, prodibit valor summae dilatae; ut tiari poterit: Valor praesens summae dilatae est ad ipsam summam in ratione subses qui vigecupla (20 ad 2) valor praesens si multiplices 1157+ F post triennium debita, per secundum numerum annorum multiplicata. Utile erit pro Fractionibus 2, 400 etc. exhiberi Tabulam in decimatibus 095238 0.90702. 8c. fi continuatam usque ad annos 20 vel 14 ultra. Sed si non sit in promtu talis Tabula, sufficit Tabula Logarithmorum, quae calcum lum facillimum reddit. diffaeti lyeitnemn de de a es deceplicates fiets seu eB Dcui Tabu 6 circiter decima potentia de ze seu valor praesens unitatis pst decem etal deit, pine decire potensia de eit cintee e cm erb duce culiths ps Aecenti debitte Lagari fractionis de eudau (queti a losart a2 tum res seuroZ subtrahes lag. Ae 28 sel c322 289C) multisticetut per umeruue atimorrum e fite0 11Bge s 66 er hu 2VIIL 40020O Legathny decimae potentia le 3P, quae erit logantthulo ex Talculis respendexs, sue valie, unitatis post deceradtum debitae. Ces decenterane F at valor praese st bitae est 20d ipsa. Ergo 2 pos unum det se ie Alibln imansia tat