# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068413:0004
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068413:0004?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 7
# Folio 2v, page id 00068413:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068413&page=4
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068413/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
# Lines: 64 recognised, mean confidence 0.98
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Lib. L. tit. 2. D. de Oriys. juris
Hic titulus studioso juris maxime necessarius. Quia
debet nosse Legum rationes, eae vero tum exhistoria
tum ex scientia civili Cethica et politica) peti
debent. Tructatur de origne luns de
successione Magistratuum, Qui sunt Legum
custodes, et administratores) de responsis
prudentum qui siat legum interpretes.
in Republica erat primum potestas de liberandi
erut apud patulios, sed referendum erat ad
pleb, populum, ut is ratum esse juberes
iintio consulum albitrio nullis scriptis legibus
jus dicebatur. Deinde tribum plebis effecissut
mitterentur tres viri in Graeciam, qui inde attulere
leges scriptas. quibus praefecti decemvin velut custode
et interpretes. Decemoiri adhuc duas tabulas tabulis
duodeum ex graecia allatis addidere.
Abrogatis decenviris opus tamen erat legum
interpretibus, nam quo parceiores leges, hoc universaliores
quo universaliores hoc pluribus obnoxiae intergret
tationibus quae judici committendae, quod tamen
prudenter disuadet Aristoteles, quare falluntur
illi qui cum platone putant noxium esse reipublicae
si habeat multas leges. Abrogatis ergo detemoiris
ictis locus fuit, et primum autoritas interpretandi
leges ad Collegium pontificum delata est, et
quicquid ex interpretatione illa pronuntiabatur
id ex consuetudine vim legis habetat. Hinc
is lcivile, quod distinguitur a protorio illud erat
uod in legibus XH. Tabularum continebatur,
et per interpretationes pontificum adjectum erat
porro hi veteres isti introduxerunt quasdamformu
las ex legibus, quas tenebatur observare propulus in judiciis
cum agere vellet, ita plebeji cogobantur adire
istos, si quis vel unum verbum omisisset, finfra
agebat, hae formulae dicebantur legis actiones
vel actiones uus. Et hodie adhuc in judiciis adhibentu
ponnullae ridiculae formutae. Istorum illas forrmulas
icero pro atilone ineptias vocat quales revera
erant.
Cum pleba post secessionem
revocata constituti essent tribum plebis. et rogan
tibus trbunis plebs conderet leges, quae etiam
patritios obstringeret lata lege Hortensia,
factus est status Rei publicae democraticus. Angustus
voluit Ictos autoritate ipsius jd de jure
respondere. Tiberius somitia a plebe transtuilit
ad senatum, hinc orta sta quae fiebant praevia
oratione  imperatoris ad senatum habita
Edictu praetorum, jam in libera republica propo-
nebantur et habebant in causis civilibus jura
Majestatis poterant eum leges latas corgere
et interpetari. par potestas concessa aedilibus
curulibus Alii scilicet elant adiles curules alii
plebeii. Illi foro et viis publicis erant praefecti
ac judicabant de emtionibus et veriditionibus quae
in foro fiebant, hinc saepe nova edicta proponebant.
Magistratus proprie qui summam aliquam habebat
potestatem tales enim dicebantur Magistri divisa
scrlicet regia potestate in plures, post reges exactos
Nam primum duo Consules repraesetilabant unum
Regem, sed imperium eorum annuum; sed cum
sape ab urbe abessent, lensores creati, qui etiam
Regii officii