# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068448:0007
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068448:0007?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Medizin LH 3, 1, 4
# Folio 4r, page id 00068448:0007
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068448&page=7
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068448/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
# Lines: 108 recognised, mean confidence 0.95
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

Hepar hatilam principium Venurius quia in eo radices duarum maximarum xaevae et portio
situm in insimoventie sub dia gragmate ad costas majorem partem in dextro hypoctondium digiti tansveisi ab eo
distaa, ne impediat motum, ideo tepatis tumor dispnoeam parit. incumbit leviter vemtriculi parti dextraei
figua exterior convexasalis est hotundu, ob diaphingma. Interior situs on cavus ob ventriculum. Ibi
sinus ad exteram pro vesicular bilaria. Partem dextram et simistram mediat fissura dam Parva
ubi umbilicalis vena inguoditus, in bestiis molhi lobi, in horeheparsatis intagium. est s
exiguus lobus i spigetio notalus, mollior, ex quo aqua per lymcsaticas. Erussitia s in vic maxima;
majus infrigidis et timidis aialibus. Est 36 ponderis corporis humani. Nembrana congitur tenni
in qua vesiculae attolluntur aqueae (a capillaribus lymesaticis) hinc Hydrons platero
substantia a vasis  separata rubra et mollis instar sangoinis cgereti, in pitubus est pinguedo greta
ex qua so extillabile ad lucernam. A coelin r
vasa innumprae ateriae a coeliacqe, a parte ccava. usus ut nutriab, tum ut pulsu et recurrend
nelessitate sanguinis extiepate egressum inge at Glissonius accuralus hepatis dissector, hanc arteriam
in hepier ingressam in ses cupsulae communis, et pori bilarii partes ultimis suis capillaribus, desinere et
distribur, maximam partem in portae tunicam exiguam in porum bilarium. In pori hepatici bilarii
ductus tepatici ramos distribui io. van forre attestante sy loro nullam arteriae partem in pa-
reuchyna venire, alioque dpto major esse deberet nota ute clissonio. Per totum hepatis paren-
Chyma eunt tennes surculi seu radices venae cavae, portae, ductus cistrei sec poribilarii ad vesiculam
telleam tendentis. Conjunguntur cum radicibus portae, ut ibi sangois a bile separetur, portae enim
radices plures per imam seu cavam hepatis partem, (ubi fesicula) paucae per summam,
cavae ratices contra. Monet Highinorus ubi orificia turculorum in cavam hiant, valvalam
in brutis appositam, ne sanois redeat in hepar. In excarni hepate demonstrat Glissonius
ramos capillares portae cavae et pori bilari  in quaslibet, rparenchymatis partes
distribui aequaliter, servata tamen magnitudinis oportioe. Item: ora simul apillaria
aequali toti parenchiymati, omnes ramuli suis capillaribus, omnes ramiramulis, omnes
trunci omnibus ramis vasa tamen fellea hanc coportionem praecise non obpervare, nam rami
yjunctim spectati communis trunci amplitudinem excedunt, idque ita continne tit, donec ad ultima
capillaria perventum, quia ex naturae lege bilis plusculum semper in hepate recondi
debuit. Ut in progressu ramusculus aliquis unde sit statim distingui possit, has notas
affert Glissonius: rami portae rubicundiores nubiloque manis colore Trassares fortiores acctuplicis tunicae,
canalis minor, erescen majores versus oum hepatis; r duplo plures de se spargentes ramul op
quam rami cavae respondentes, qui albiores tenniores magisque pellucidi, simplici tunica, amplioris
cvitatis, majores verus convexum hepatis. Rami vasorum felleorum expallido fuscoque flavescunt
crassiore funiea quam cavae et portae s credo na bilis magis corrosiva + canali tamen angustiore.
siduo vasa in eadem capsula se invicem comitentur cum ramulis, sese mutro non decussantia
aiterum veuae portae alterum vasorum felleorum est propago, sin decussatim quasi posita
illut ad unum ad venam cavam, alterum ad portam spectat. (crediderim venae portae
sanguinem de se emittere bilem, et lymphanus reliquum vero sanguinem in ravam transmitti
Est enim porta arterioe similior. Exit sanquis ex hepate in cavam, unos valvula Highmoro, +)
portae vena intra jecur arteria prorsus est, experientia pecqueti, tum quia sangoinem
infert hepati sient arteria, tum quia crassiorem vel duplicem venam intrujecur adepta
est, more arteriarum. Novam nempe tunicam accipit a capsula Hepatis vel vagina portae,
Jndicio Glissonii, quae vagina, membrana est expentoneae sed crassiar atque carnosior, portae
truncum ubi hepar intrat, et porum bilarium involvens tum roboris erque, tum motus causa
ut portam in fransferendo sanguine juvet, tepatis tunicae circumcirca cotiutur, et ad portae
normam divaricatur, ad ultima usque capillaria cum ipsa divisa, ubi porumbilarium obtegit,
minus erassa, nam pars ejus magna intra portam et porum intercedit. Protuberantia tereti
exuberat toto pori bilariis tractu, et quia haec capsula cum suis propaginibus membranosi
musculi loco est, et ita motu sanguinis et bilis, in porta et poro promones, notante et syloio
et Needham notat aliud quasi cor esse hepati particulare. Vota portre sinum facitoblongum
hepate, in foetu maximae notabilem, notante Glissonio, ex hoc simu fiunt quinque rami.
Anastomoses venarum portae et cavae, ilem alias, negant Harveius et Riolanus, ut et
alissonius. Harveius nota vit venae cavae ramos tuncas habere infinitis punctulis ribrosas, tanqua
in centina ad decumbentem sangoinem recipiendum fabrefactas; portae verd ramos non item, sed
in visceris umbonem demum exitum habere. Pecquetus quoque fatetur se semper in jecore anastomoses
irrito conatu cisiisse. Glissonius portana et porum bilarium immediare conjungi, item tamos
canae et portae passim adeo arcte, ut sine alterius ruptura divelli nequeant, porum autem
bilarium et cavam nusquam nisi portae interventu; pervias autem nus quam cojuctiones
nec slylo, nec lumine obverso. Rolfinccius rarius esse veras arososticobes per extremorum
osculorum contactum, crebrius p truncorum intersectionem inveniro, radices enim seu surentos harum duarum
venarum ut plurimum sibi incumbentes in medio foramine pertusas connasci, has tamen conjunctione
esse exiles et paucas. Quicud sit, ut ait Bartholinus axastomoses istas omniuim anato micorum antoritas
asserit, ab ipso usque Erasi struto et Galeno. conjunus unter enim hiisurcule modo per transversum, ut altera
alteri quasi per medium incumbat, modo extrema unius venae, tangunt extremaalterius modo extrema
unsus tangune medium alterius, modo se invecem non tangunt, forte ubi hepatis nutitioni inserviunt
praecipne observandam monet Bauhinus insigue anosstomosin quae canalem aemulatur et est velut
communis et continuu ductus ex radicibus portae in radices cavae stycum satis magnum admittens A+ deberet
designasse locum alii id non deprohendere +) Videntur mulla anastomoses in mortuis non apparere
Walaeus nusquam in hepate venas portae in raimi venae cavae majorem aperiri, sed minimos porta is
minimos cavae patere inflato excarni hepate, aquae innatante advertit. Ego ingt Bartholinus explum
flegelii secutus, in bovino nepate, uli ob magnitududem sensibiliores esse deberent, manifestas microsconum
puastomoses frustra quaesivi, cohaerent tamen saepissime vasa vasis, ut in uterina placenta
attamen in conjunctionibus vasorum etiam majorum ubi clausae anastomoses, videntur temis
proter tuttu vit tinea, es fere solitania, osi peret ante serceptititis, quo
Hepmannexum es
abdomini per venam
umbilicalem, quae in
fuetus edito arefactu
ubit in ligamentur
in homine
circali quidam
memblano si
valvulis simillim
indicandibus Stephan
et Comingio
Cdiplo plies
capsula a
Glissonio est
observata
ubi et tubulus
seu canalis
venosus ex hoc sinu
fere ex ad verso ostiu
umbilicalis venae,
in cavam recta
immittitur Bartholim
prp. 137. et addis
tem pay. 143
in oxiparis et vivi
paris ob serrasse
Neediam qu
inus pordae in
cuvum ex onerat
absue transeo-
lave hepatien
quamdim embu
e
opis 1)