# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068463:0175
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068463:0175?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 18, 2
# Folio - , page id 00068463:0175
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068463&page=175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068463/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
# Lines: 37 recognised, mean confidence 0.98
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

6) quid furiosi et dormientes ad intelligentes?
(C) Libertatis gradus necessarius ad poenas et praemia est, ut intellectus adsit bona mala
inter se comparans atque expendens, et facultas secundum deliberata conandi 3
seu volendi: nam alioqui frustra aliquid jubetur aut vetatur, si is, cui jubetur
poene metu aut spe praemu moveri nequit: id est, si intelligere non potest, majus
ex poena malum quam ex peccato commodum esse: aut si ad volendum intellecto
uo uti non valet
d omnia, quae fiunt, certa sunt et hypothetice mevitabilia; nihil necessarium
aut inevitabile absolyte. Decreta mevitabilia non sunt independenter a liberis
unt
actionibus, neque actiones liberae sunt independenter à decretis. Mutuam in his et
Kcopror jam aliquoties notavi.
e) aut necessariis. Equidem siquis nosset etiam hypotheticessen ex hypothesi hujus
systematis) certa, frustra cum iis luctaretur, aut frustra ageret quibus aut mala vitaret
a
aut excideret bonis; quod etiam finalis perseverantiae suae praescientiam statuentes
considerare debent. Haec vera sunt, quamcunque doctrinam tueare, nisi Deum aut
saltem ejus praescientiam tollas. Sed non recte hinc infertur, crimina non debere
imputari, aut poenas non debere vitari, cum res sit voluntatis nostrae ac delibem
tionis. Futura utique futura sunt, sed non quicquid agas aut non agas. Certa quidem est
veritas majoris propositionis: Cvicquid decretum aut praescitum est in fallibilitertiet
Sed non veritas minoris: hoc est praescitum. Ideo syllogismus hic nihil ad praxin: ne
inotorum decretorum infallibilitas quicquam ad deliberationes nostras facit. Pru-
dens futuri temporis exitum caliginosa nocte premit Deus. Itaque nec electionis seu
boni finis perfecta certitudo nobis prodeset. Interim quod futurum est, non ideo neces.
arium: neque id, quod non est futurum, ideo impossibile est. Et vana hominis argu
latio foret, reciretque ad sophisma ignavum, jam veteribus explosum, si quis certitudine
tutur peccati, ad excusationem peccati uteretur. Futura tam in temporalibus qui
in spiritualibus certa sunt, sed una cum nostra cooperatione, cul pa, et poena. Utl
autem homines ad hujus modi sophismata proclives sint, quibus stubtitiae et ignavie
hae favent; non ideo tamen rejcienda est veritas, qua nonnulli per absurdos consequen.
lias abutuntur.
1) quidni possimus, quod facimus? Ab actu ad potentiam valet consequentia.
DConsideratio libertatis nostrae facit, ut agamus fortiter, quae praestare possumus;
consideratio certitudinis, ut patiamur libenter, quae impedire non licet. Illa, ut
simus excitati: haec, ut tranquilli. Illud prodest profuturis obtinendis, haec proprae-
sentibus ferendis et in usum vertendis.