# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068465:0075
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068465:0075?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 18, 4
# Folio - , page id 00068465:0075
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068465&page=75
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068465/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
# Lines: 42 recognised, mean confidence 0.97
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

ZI (a) verissimum est, magnam partem hujus controversire pertinere ad Philosophiam, seu
ad Theologiam naturalem.
1b) Dicendum est, fieri utrumque: et mirum est, non satis solere considerari nEpiKcopybir rerum
Deus operatione sua ad omnem realitatem bonitatemque concurrit, eandemque voluntate sua intond q
Itaqe conciirit etiam ad determinationem voluntatis. Interim providentia ejus se praevisis
luntatis motibus, ut aliis omnibus rebus accommodat etiam manimatis. Hoc non est subjici rebus
nisi quis sapiente aut potius potente indignum putet, aut proservitutis genere habeat, rationes
sequil.
Sc) Si fatum certitudinem significat, omnia continentur fato; si absolutam necessitatem, solae
aeternae veritates sunt fatales. Etiam priore sensu voluntates non sunt subjectae fato proprie lo-
quendo, sed comprehensae, et pro parte sua faciunt fatum, ut Deus pro toto. Fatum ergo hoc sensu
est complexus divinorum fatorum seu decretorum, quae voluntatum creatarum decreta aliquand
supponunt, saltem sub ratione possibilitatis spectata.
(d) certa est, sed salva contingentia et libertate, non necessaria rerum series. Et talis catena
aureae autor est Deur. Itayue ea longe abest ab Atheismo. odd. 514, c. d.
(e) In omnibus substantiis est et contingentia et aliqua spontaneitas, in solis intelligentibus libex
tas. Interim quamdiu naturaliter proceditur, omnia in materia fiunt concatenatione mo
tuum, sed a Deo mentibus ab initio accommodata, et ad fines etiam morales praeordinata;
uti omnia in mentibus naturaliter fiunt concatenatione perceptionum et appetitionum
a Deo ad fines etiam spirituales  directarum; quae ubi distinctae sunt, et cum rationinati
tiunt, finium mediorumque connexionem constituunt. Materiae motus non turbant serien
perceptionum mentibus naturalem, leges ve cogitandi, aut volendi libertatem; nec mentio
cngitationes aut voluntates turbant leges motuum materiales a natura praescriptas. Uu.
autem animae et corporis consistit in utriusque seriei consensu a Deo abinitio praestabilit.
ut ex propriis legibus in tempore sese invicem ac commodent sibi. Atque huc redit systema, quod
vocatur Harmoniae praestabilitae, quo omnium maxime et divinae providentiae veritas, et
humana mentis invicta suique jurisnatura in clara luce collocatur. Non male scripsit
Hilarius (lib. 9 de Trin.) Deum in primo nascentis anima statu omnes ejus futuras
cogitationes legere: Secutus opinor Origenem in Genes. cujus verba sunt apud Euseb. praep.
vapa. at resum  su
sed et eo
nationum, nexu tamen inclinante non
t Catena fira et mimutabilis non absolute, sed ex hypothesi divinae praevisionis et prae.
ordinationis. Posset quidem mutari, sed non mutabitur: quia D eus, ant equam eam con-
stitueret, omnes rationes, quae mutationem suadere aut dissuadere aliquando possent, jam
praevidit. Nempe hic quoque omma sunt praestabilita.
rationis signo.
Sese ostendit
necessitante
aeliu erectione eorum
ue quae optima judis
camus.