# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068465:0123
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068465:0123?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 18, 4
# Folio - , page id 00068465:0123
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068465&page=123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068465/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
# Lines: 95 recognised, mean confidence 0.88
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

O-
(05
c-
159
le-
Der
one
C-
(C-
X-
Cx
CX
d0.
la
de-
EO
uC
de
sC-
lo
115
na-
InC
do
327) (a) Et si Creatura Deo comparata quodammodo pro nihilo haberi possit, ut
in calculo infinitesimali quantitatum infinite parvarum ad ditio et subtra-
ctio ad ordinarias aut ab ordinariis negligitur: non possunt tamen pro nihilis
haberi vel infinifesima vel creaturae, cum comparantur interse. Et ut infinite
parvarum linearum proportionalitates inter se non negliguntur a Geometra
ita creaturarum relationes mutuae ne a Deo quidem: alioqui nihil gulchri
futurum esset inproductione creaturarum. Adid. 3. 24 (e).
(6) si gratificatio divina ita libera intelliguerageretur, ut ratione impellente
careret, parum rationi consentanea foret. Abu, sus est sed sapientiae, ut pulchie taulus
(1) Denus nobis etiam dat facultatem et voluntatem bene utendi. Hoc ergo
solis Pelagiani tantibus opponi debet. Gratia Dei etsi per se non esset efficat
sed per circumstantias, non ideo tamen laus et gloria nobis esset debita. Circum
stantiae enim illae favorabiles, quibus fit, ut aliquando eadem gratiae mensura
in diversis diversam efficaciam habeat, non a nobis veniunt, nec in nostra sunt
potestate, sed refunduntur in seriem rerum, id est, partim in intellectum divi-
num, partim in voluntatem. Nam in rerum possibilitate Creaturae conditio-
naliter considerantur ab intellectu divino, una cum iis, quae ipsis convenirent,
si existere ponerentur.
(d raevisus bonus usus gratiae, vel potiuis (ex quorundam Evangelicorum sensen
tis, praevisa minor resistentia in quodam concursu circumstantiarum positi
semper
se
aliquid persaepe, sed non regulam facit. Dens multa respicit, et interdum du-
rissima corda emollit. Altior igitur (fateor) ratio est electionis, nec uni regule
a nobis comprehensibili adstringenda: et parum credibile est inter tot Ame-
ricanos a tot seculis Christi ignaros nullum fuisse, qui oblatam gratiam
aeque fuisset admissurus ac quidam ex nostris. Si quis ad talia confugit, vix
est, ut non videatur cecidisse causa. add. 5. 9. b. Non igitur homo solus se
discernit in salutis negotio, sed cum homine concursus circumstantiarum
aut potius series rerum. Qvanquam revera dici posset in unaquaque substantio
sngulari respectum ad caeteras omnes involoo. De caeterotam necesse est homi-
nem se discernere ab alio, quam necesse est, me non esse te. Profeitus enim.
eni
ab aliis discrimet
necessario in rationes decernendi de ipso ingrediatur: alioqui decretum rati
one niti nequit. Ut adeo jam olim scriptor quidam celebris (Hugo à S. Victore
in fallor) quaerenti, cur Deus Tacobum dilexerit, Esavum odio habuerit, non
mepte responderit; causam esse, quod Jacobus non fuerit Esavus. add. 3. 12. d
=Non est putandum DEum per omnia
et in omnibus sese eodem modo erga omnes
homines in gratiae suae dispensatione habet
aut hoc ab Evangelicis doceri; cum exp
rientia manif este repugnet illud defendi
potest, Deum voluntate antecedente ad
omne bonum tendentem, eoipso cujusque
animae sail ulem intendere et aequaliter quidem qua
tenus una aliis melior aut bignior est, si in sespe
Ctentur. Sed quoniam Deus retius universi curam
A abet, et apimae disserunt inclinationibupetp
diversis objectis, plus minus ve ad pravafacili
tatis et ad bonum repugnantiae exerunt. nec
Patitur ordo rerum, ut cujus aeque favorabiles pro
Sud inclinatione assignentur circumstantia
Sipe fit ut licet divira Henevolentia santecedente
sit dequalis, homines tamen ea concequenter
eit
non eodem modo fruantur
ita etiam fet aliquando ut
Fpeculiare aliquie
qui mayi
resissit
ampliore qrota.
iaassluxu exerentis sepercircumsanu
tias gratia expugnetur
ep credibul
scepius fieri, ut ingratitudo hominis gratiam
e
vicacius respuentis hupus circumstantialis gratii
postea subtractione puniaetur, Deo omnia
justissime Ld tamen et misericorditer et cum
onganimitate dispensante. Itaque