# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0001 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0001?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a # Folio 1r, page id 00068502:0001 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=1 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000001.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine # Lines: 69 recognised, mean confidence 0.97 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. AA TEM 1 id articulum (1) Quod de omnibus qua licef dubitandum atque 1x) hoc loco dicitur, praestabat hoc meliore praecepto complecti : cogitandum esse damdia saberet quem quodque assensus gradum mereatur cogitari debere teretur; vel simplicics, inquirendum esse incujusque dogmatis rationes. Ita cessassent tot de dubitatione Cartesiana vitilitigationes. Sed fortasse autor maluit xapa soEAo)Gr, ut torpentem lectorem novitate excitaret. Vellem autem praecepti ipse sui meminisset, vel potius ut veram ejus vim concepisset animo. Nosrem reique usum rectum optime explanabimus exemplo Geometrarum. Constat esse apud eos Axiomata et postulata, quorum veritati reliqua innituntur. Haec admittimas, tum quod statim satisfaciunt animo, tum quod infinitis experimentis comprobantur; et tamen interesset ad perfectionem scientiae ut demonstrarentur. Hoc oumangressi sunt in nongllilis onllis Apollonius et Proclus, nuper Robervallius. Et sane quemadmodum demonstrare Euclides voluit, Trianguli duo latera esse tertio majora, quod ut quidam veterum jocabatur, etiam asin norunt, recta non per ambages ad praesaepe tendentes,) quia scilicet volebat venitates Geometricas non imaginibus sensuum sed rationibus niti; ita poterat quoque demonstrare, duas rectas (quae producta non coincidunt) unicum tantum punctum commune habere posse, si bonam rectae definitionem habuisset. Et magnum ego usum demonstrationis axiomatum esse scio ad veram analytiten, seu artem inveniendi. Itaque si voluisset Cartesius id exequi quod in praecepto si optimum est, debuisset elaborare in demonstrandis principiis scientiarum; et agere in philosophia, quod proclus volebat in Geometria, ubi minus necesse est. Sed Car maluit noster agere quae plansum parare sed nostro sed illi potius visum est plansibiliora scribere etsi minus certa. Quod nec reprehenderem nisi ipse tanta professione severitatis animos ex erexisset; quemadmodum nt Euclidem repre Euclidem vero reprehendo multo minus; nam si voluissent expectare Geometrae differre. Theorematum aut problematum inventiones dam omnia qui vel id praestitit, ut sciamus paucis illis hypothesibus admissis caetera tuta atque adeo jam fide illis paria esse; cui simile aliquid si fecissent quod si praestitissent Cartesius aut alii philosophi, non laboraremus. Atque hoc scepbici quoque sibi dictum putare debent, qui scientias eo praetextu contemnunt reprehendunt, quod principiis non demonstratis subinde utuntur. Ego contra potius Geometas laudandos censeo, quod his velut paxillis artificiosi statu- minaverunt scientiam, artemque rebererunt progrediendi, atque ex paucis tam multa ducendi nam si voluissent differre theorematum aut problematum inventiones, dum omnia axiomata et postulata demon- strata essent, fortasse nullam hodie Geometriam haberemus Ad artic (2). Non video quid prosit dubia habere pro falsis; hoc foret non excere praejudicia, sed mutare. Et apparebit hinc natum paralogismum infra artic. e. Cum de Ad artic. 4) Nihil aliud de rebus sensibilibus aut scire possumus, aut desiderare debemus, quam ut tam inter se quam cum indubitatis rationibus consentiant, atque adeo ut ex praeteritis praevideri aliquatenus cutura possint. Alia in illis veritas aut realitas frustra expetitur, quam quae hoc praestat, nec aliud vel postulare debent sceptici, vel polliceri dogmatici polliceni add quae ad artic. 1. partio 2 () Possumus dubitare de Mathematicis ante demonstrationem; sed de ipsis demonstrationibus cent de calculis arithmeticorum Ad (4) tDe mathematicis demonstrationibus non aliter potest dubitari quam quomodo de p metui potest error in calculo Arithmeticorum vel Analyticorum. Cui rei mederi non licet nisc examinando rem saepius calculum saepius et persaut per Liversos; adhibitis etiam comprobationibus. Haec mentis humanae imbecillitas irta et defectu attentionis et memoriae, perfecte tolli non potest frustraque hac adducitur contesio tanavam remedium altatur Sutiitlord in Matsenaticis item in alis prastani Faut dissensus = tunc cum ipse dogmata sua produxit Simuls Proclus ipsius ie remthaletis Milesii tentamina affert distructione Mentis a corpore agetur