# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0002 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0002?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a # Folio 1v, page id 00068502:0002 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=2 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000002.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine # Lines: 88 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. omnis etiam cartes iana ratiocinatio, ut cunque proba aut accurata et at quicquid demum aferet Cartesius quod in raticcinando consistet huic dubitationi obnoxia erit. quicquid demum de potente aliquo genio decepturiente, aut de somnii et vigilice discrimine statuatur. itaque quae ad sensibilia et veritatibus facti itaque dubitationes ad sensibilia pertinentes non recte ad intelligibilia transferuntur. (5) Liberam arbitrium non in sentiendo, sed agendo quaerendum est. Ad (6) Liberum arbitrium habemus non in sentiendo, sed in agendo. Non est in meo arbitrio utrum mel mihi dulce an amarum videatur; sed nec in meo arbitrio est de aliesa veritate intelligibili statuere utram propositio utrum theorema propositum mihi verum an falsum videatur, sed conscientiae solius conscientiae anitum res est inspicere quid videatur. Quis quis aliquid statuit, aut percipit onsius est aut conscius est sensus rationisne praesentis, aut saltem praesentis opinionis praesentis memoriae praeteritum sensum, praeteritaererationis perceptionem referentis; quanquam in eo saepe fallamur infidelitate menioriae, aut defectu attentionis. Conscientia autem praesentis aut praeteriti ndtrimas iti voluntates esse attentionem et studium imperet, atque ita etsi sententiam in nobismon faciat, potest tamen ad eam arbitrio nostro non est. FUnum hocte ollique conferre. ita fit ut sape homines quod verum esse vellent, tandem I qua non tantum voluntati, sed et credant, postqium conscientiae subis faciant satisfiat. Add. artic. 31 quae favent. rionea quoque ad (7) Ego cogito, adeoque sum; inter primas veritates esse, praclare celebratum illud a Cartesio notatum est. Sed aquum erat ut alias non negligeret, huic pares. In universum ergo sic dici potest: Vspitates esse vel facti vel rationis. Veritatum rationis prima est p rincipium contradictionis quemadmodum et Aristoteles recte animadvertit. Veritates facti primae tot sunt quot perceptiones immediatae sive conscientiae, ut referre licebit ad has duas: Ego cogito, et: varia a me cogitantur Unde consequitur non tantum me esse, sed et me varis modis affectum esse. Pearcedit talis argumem Ad (8) Non sequitur(:possum supponere vel fingere corporea nulla existere, sed non possum fingere me non existeret, ergo ego non sum corporeus, nec cogitatio est modus corporis Utile est aliquando syllogismos adhibere 100 argi Non possum sabis mirari virum egregiam fcic suphismati tantum Et miror virum egregium tam levi sophismati tantum tribuere potuisse certe, in hoc articulo nihil ultra addit, quae Perende mih in meditationibus attulit suo loco examinabuntur videtur Qui putabit animam esse corpioream, negabit se poste tuam existere, hoc unum inde sequis, dubitare de adhuc posse utrum animat corporea sit; N nec pullis fidiculis quicquam amplius extorquebitur hoc argumento. Etrorr autem ansam prabuit illa supi la rejciendi tanquam falsa quad concedi non debret a notavi ad artic. 5. eriores qui ex defectu memo et arithmeficis quoque calculis infervenire possent eos frustra hic memorari, quia nulla ars nulta methodus excogitari pote ait eus viat riae aut atentionis nas Ehicag Deus vie pompam biler haea et dium taceam exoticam illam fictionem vel dubitationem, an non facti simus ad fattentum ad errandum etiam in evidentissis neminem movere debere, nan cum contrarium totius vitae experimenta succes susque testentur; et si semel jure moveri posset, ha icdistus dubitatio, in superabilis prorsus futura sit etiam ipsi Cartesie cui et evidentissima afferenti sempen obstaret haec inquam ut taceam, sciendum est nec deo negato hanc dubitationem poni, nec admisso tolli. Nam etsi Deus nullus esset, non ideo magis posse postemus tame si alas res tunc modo possibile esset est tasa nos existere possibile etiam esset nos existere capaces veri; et licet concecatur esse Deus ideo sequitur non existere crelturam in tantum salibilem atque sic dicam; non tantum autem mei cogitantis, sed et meorum cogitatorum conscius sum; nec magis verum certumve est, me esse qui cogitet, quam illa vel illa esse, quae cogirentur me cogitare, quam illa vel illa coritur a me cogitari itaque rem veritates facti primas non incommode ere =Etiam in dubiis conscientiae reslignoscere quid sentiamu vit quancdo argumentisafi. taut non cogitare quesi ponere licent nulla esse corporea, quia dubitare licet itumgnaturam decusfore unin dibitari pise an oresfret sit praesertim cum atiocinatio louge producenda est itaque ad examina est recurrendum H obstet natura evidentiae, e