# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0003
# Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0003?run=74
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a
# Folio 2r, page id 00068502:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=3
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
# Lines: 102 recognised, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line.

fallibilitas et imperpectio intellig
imperfectam, in quantum in possibile est, praesertim cum fier
possit ut illa imperfectio non sit natixa, sed forte peciato magno superinducta
ut de originis peccato Theologi Christiani docent, ideo ita mal
ap
t  videatul agteo fentio ramen verum it agutionem
DEus, uttim rttu
tia pricipiam esse est e
Ad (14) Argumentum hoc pro existentia Dei ab ipsa ejus nitio
nariensis Archiepisopus.
et si
insipientem, qui extat. Continet aliquid pulchri, sed itamenEmperfectum 1) scholastici
ndidobu upi d quicquid ex notione rei demonstrari potest, sid lei attribui
potest. jam ex notione Entis perfectissimi seu maximi demonstrari
potest existentia. Nam Ens perfectissimum continet omnes perfectiones
Eristentia autem est perfectio Ergo Enti perfectissimo (DE0) attribui
potest Existentias, seu Deus existit. Prohatur assumtio: Ens perfectissimum seu maximum
continet omnes perfectiones, ergo et existentiam, quae utique est ex numero perfectionum,  um plus majust
numero perfectionum, cum pus sit existem quam non existere. Sedomissa Hactenus argumentum. Sed omissa
perfectione aut magnitudine potuisset fer argumentatio adhuc propias strictiorque hoc modo:
sioutameu eodem rediens. Ens necessarium existit; (seu Ens de
cujas Essentia est Existentia, sive Ens  se , existit ) Deus est Ens tale
n a
 quodidem ex
necessarium esse possibile, nec implicare contradictionem seu
sed quamdiu possibilitas
esse essentiam ex qua ne sequatur existentia e demonstratam
ista non est demonstrata nec Dei existentiam
esse putandum est. Et in gerere sciendum est ex definitione aliqua rei
nihil posse tuto inferri de definito, quamdiu non constat definitionem exprimere
aliquid possibile. Nam si contradictionem forte implicet, fieri poterit ut
aliquid absurdum inde deducatur. Exempli easi causa sit Definitum A
cujus definitio sit seme absolu sC Bestia absolute necessaria; ostendam
 existere hoc modo: Quicquid est absolute necessarium id existit
(per axioma indubitatum) A est absolute necessarium (per definitionem)
ergo A existit. Quod tamen est absurdum. Respondes definitionem hanc vel ideam
esse impossibilem, atque adeo in mino assumtione non admittendam.
Interim ex hac argumentatione praeclarum hoc discimus solius divinae
naturae privilegium, ut si modo sit possibilis, eo ipso existat, quod
caeteris rebus ad existentiam probandam non sufficit. Tantum ergo p Geometrica divina existentiae demon
stinoituriantum
md am i est ut possibilitas dei rigorose temonstretute
accurata ad Geometricum rigorem severitate demonstretur ex per qui
Ad (18) Habere nos ideam Entis perfectissimi ejusque adeo causam
(id est Ens perfectissimum) existere quod secundum est Cartesii argumentum,
magis adinc dubium est quam dei possibilitas, et negatur ab illis quoque multis
qui deum non tantum possibilem sed et existentem summo studio profitentur.
Nec valet quod alibi cartesium alicubi dicere memini, nos cum de aliqua
re loquimur, intelligendo quod dicimus, habere rei ideam. Nam saepe fit
ut combinemus incompatibilia pelit cum Motu Celerrimo dirimus, cogitamus
quem impossibilem esse constat adeoque idea carere; et tamen concessum nobi
est de eo cum intellectuloqui. scilicet intelligsimus quid loquam alibi a me explicatam st
Ad (20) Tertium argumentum praeter alia eodem vitio laborat, dum
quod assumit esse in nobis summae dei perfectionis ideam, atque inde concludit esse deum, quia nos eam ideam
habentes existimus
Ad (21) Ex eo quod jam sumus, sequitur nos moxadhuc futuros esse, nisi
existat ratio mutationis. Itaque nisi constaret nos ne existere quidem
abiunde nos ne existere quidem posse, nisi Dei beneficio, nihil efficeretur  pro det ex nostra
ex duratione; quasi scilicet una pars durationis nstrae a alia esset te
independens, quod tamer concedendum non est. Eruntque qui dicent eandem dissicatiratem de.
26 Etiamsi nos finiti simus multa tamen de infinito possumus concludere
sesu detertnare ut de lineis Asymptotis, de spatios infinitis finito nod
B majoribaset de summis serierum infinitarum. Alioqui nec de Deo qoiquam
scire possamus, aliud est autem scire aliquid de re, aliud rem comprehendere quae rei insunt. Quo
quaestiones attinet, scict.
itaque semper mihi hoc Cartesii monitum visum est vanum, aut ad
eludendas objectiones excogitatum. Habet enim fablicata sibi peculiaria dum est,
quaedam monumer manimenta. Untam infinitus  fitin
Ad (28) plane cntra sentio, et cognoscere nos saepissime fines dei, et cinsmogantem nt
i
summa utilitate investigare; et contemtum hujus inquisitionesm periculo talem
aut suspicione nan carere judico. Et in universum, quotiescunque remaliquam
eaobtinetum hunc ejus ret
finem, Deo eam producensi propositum fuisse
et sciverit, et mocurabu. Alibi notavi et exemplis ostendi
mina quam altima ratio rerum
elligo nec rer melius quam ex suis carsus
passim examinantibus
irserolasticis, ipsoque Aquinate
unde videtur hausisse Cartesius
ejus desstudii non expers
est quam apud jesuitas Flexiae
literas transi
ut ex terminis patet. jam
 quamad modum olim
+ occultam
sidem accipi
costam s
saese nos contuse tantum intel
intelligere id de quo loa
neque nos idea
existentis ertos esse, nisi
rem intelligamus non tantu
distincte, sed et adaquat
otinons radi ta sie
etur adsolens
ei quia verit
istentem esse
idea neque alia
ine
eas praeberet
opert