# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0004 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0004?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a # Folio 2v, page id 00068502:0004 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=4 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000004.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine # Lines: 82 recognised, mean confidence 0.95 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. physicas arcanas quasdam magni momenti veritates consideratione causae finalis erui posse, quas non aeque facile licuit cognoscere per causam efficisitit principio Ad (30) Etiam admissa substantia perfecta, quae errorum atque imperfectionum causa utique non est, non sec non ideo illae verae vel cictitiae dubitandi rationes tolluntur quas induxit Cartesius, quemadmodum jam animad versum est artic. 13. sd (31. 35) 31) Errores pendere magis a voluntate quam ab intellectu non admitto. Credere aelle nosse, errare, quod verum est credere verd vel falsa, seu nosse vel errare, nihil aliud quam conscientia aut memoria est quaedam perceptionum aut rationum itaque non pendet a voluntate, nisi quatenus obliquaarte tandem officitur etiam nobis ignaris, ut quae volumus tae nobis videre videamur. Add. artic. 6. jadicare igitur non est judicamus igitur non quia volumus, sed quia apparet. Et quicquid dicitur de intelle Et quod dicitur intellectum voluntatem esse latiorem tellectui phalerae; Hihil volumus quin cognoscamus. errorum origo vel Errorum omnium origo eadem est quae errorum calculi apud Arithmeticos Nam saepe defectu attentionis aut memoriae i, ut netam amittamus quam ponere volebamus, aut aliam pro alia ponamus, aut inter summandum transsiliamus, aute putemus nos egisse quod non egimus ut agamus indebitum, aut omittamus debitum, aut putemus nos egisse vel non quod egimus, aut non egisse quod egimus in nolis scili ita fit ut notae debitae non ponantur, indebitae ponan tur, transsiliatur aliquid inter colligendum methodus turbetur. Mens scilicet nostra lassata aut distracta autnon satis attendit, sp ad praesentes operationes suas, aut orrore memoriae assumit tanquam olim probatum, quod tantum saepe incul. Catum hreuti haesit aut consideratum at fixe, aut optatum studiose, n alticis in nobis haesit Examinentur Remedium quoque errorum nostrorum idem est, quod errorum calculi, ut proce– damus tente, ut esse matena s ut materiae formaeque attendamus ut procedamus lente, ut interquiescamus perpaates ut repetamus ope tionem variemusque, ut examina instituamus sive comprobationes; ut longiores ratiocinationes in partes secemus, quo respirare mens possit, partemque quamlibet peculiaris comprobationibus confirme mus. Et quoniam in agendo aliquando festinandum est, magnum es res est, praesentiam animi sibi comparasse assuescendo; illi qui in tumultu atque etiam sine catoo scriptura aut calculis ingentes numeros com- putare possunt; ut scilicet non distrahatur facile mens, vel sensibus externis, vel imaginibus aut affectibus propriis, sed super id quod agit emineat, quo scilicet aiqretineatm potestatem animadvertendi, seu ut vulgo dicimus reflectendi ut subinde dicere sibi ipsi possit, vide quid agas, dic cur hic, A ruit hora; vice extranei monitoris; Germani egregie vocant, sich begreifsen Hanc artem vel experimentis damnosis discimus, vel quod prudentius felicias, studio ante damnum, exemplo abieno veri mali mali alieni, vel etiam levis aut ladieri nostri ipsum animadvertere, quod Galli putchre vocant, s’aviser, ele leairi calli non minus pulchre s’aviser quasi monere se ipsum suggerere sibi; ut nomenclatores, Romanis candidatis nomina ac meritacivium prensari dignorum, ephebus quidam philipposatud nemento te mortalemisus urrator comoede ia initialia quaedam verba pensi supenstitis pensi. Ipsum nimadvertere, s’aviser, non est in nostra potestate, nec in arbitrio voluntatis, imo prius intellectui occurrere oportes pendetque a praesenti perfectionis nostrae gradu Voluntatis est in antecessum omni studio niti, ut mens bene praeparetur quod utiliter fit tum intuitu alienorum experimentorum damnormau aut periculorum, tum et usu propriorum, sed periculo vacantium aut levis saltem aut ludicri damni; tum vero assuefactione quadam animi ad seriem quandam methodumque cogitandi; ut postea velut sponte occurrat quod oportet sunt tamen quae sine culpaon subveniunt, ec judicii defectu, sed memoniaenut ingenii laboramus, nec tam erramus quam ignoramus; quod non est hujus loci, neque efficere possumus ut aut posse liceat aut meminisse quae vellemus: Sufficit nos contra defectum attenti ea animadversionis species qua pugnamus in defectum attentionis. Quoties autem semoria nobus probusiu nes decisit, efficiende et quoties memoria nobis praeteritas probationes refert, quae fortasse nullae fuerunt, suspectam habeamus consusam sear necordatinem illustratur ressonnet ngm = in calculo, scur a epouveti animo) =ut insasurrator comoedo initialia verba superstitis pasi; ut