# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0009 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0009?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a # Folio 5r, page id 00068502:0009 # Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half. # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=9 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000009.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine # Lines: 88 recognised, mean confidence 0.96 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. respondere, quod hoc loco non infeliciter praestat. eoque artificio saepe utitur in demonstrationis vicem. Sed nos expectabamus majus aliquid, et ni fallor expectare jussi eramus. Quod nihili nulla sit extensio fatendum est, recteque in illos torquetur, qui statuunt spatiam nescio quod imaginarium. Sed quibus spatium substantia est, hoc argumento non tanguntur; tangerentur utique si demonstrasset supra Cartesius, quod hic assumit, omnem substantiam extensam esse corpus. Caeteram aliquando apparebit, massam materatem Ad (20) Heeda rei Non videtur autor satis bene pugnare in Atomos; concedent carum defensores, posse dividi tam cogitatione, quam divina potentia. An vero reera talia dentur corpura quae nuturaliter habe hanc firmitatem An vero naturaliter existere possint corpora, quae firmitatem habeant naturae viribus insaperabilem, (quae vera apud eos Atomi notio est) quaestio est quam Cartesius (quod mirere ) ne attingit quidem, et tamen Atomos a se profligatas profitetur, et postea et hoc loco prosit hic profitetur, et in toto operis decursu supponitassumit. Plura infra de Atomis dicturi smmus ad Ad (21. 21. 23) Mundum nullos extensionis fines habere, mundumque adeoque non nisi unicum esse posse,, totam materiam ubique ese homogeneam nec nisi motibus adeoque figuris discriminari; omnia nadificantur pronuntiato nequeab omnibus admisso neque ab actore sententiae neque admisso, neque demonstrato, quod idem sit extensum et corpus. Possunt tamen aliunde verae effe. (25. D) Si motus nihil aliud est quam mutatio contactus seu viciniae immediatae, sequitur nunquam posse definiri quaenam res moveatur, Ut enim in Astronomicis eadem phaenomena diversis hypothesibus praestantur; ita semper licebit, motum realem vel uni vel alteri eorum tribuere quae viciniam nc aut situm interse mutant; adeo ut uno ex ipsis pro arbitrio electo, geometrice tanquam quiescente, geometrice definiri queat, quid motus quietisve reliquis tribuendum sit, ut data phaenomena prodeant. Unde si nihil aliud in est in motu, quam haec perpectiva mutatio, sequitur nullam in natura rationem dari, cur uni rei potius quam aliis ascribi motum nece oporteat. Ute consequens erit, motum esse rem realem esse nullum. S itaque adho ad ad hoc, ut moveri aliquid dicatur, requiremus non tantum ut mutet eesi situm respectu aliorum, sed etiam ut causagum mutationis vis, actio sit in ipso. actio sit u ips itaque a stare non posse quod affirmat Cartesius qui non plus actionis requiri admotum quam ad quid in corpore requiri ad motum, quam ad quietem, fateor vi opus esse, ut quiescent quietem tueatur contra corpora incurrentia; s verum a sed ea vis non est in quiescente, cu ipsa ambientia mutua vi motus sui, sibi obluctantia ret quiescens in situ priore manere cogatur. Quanquam revera nuspiam unt compositionem lespiratibus tractans motuum trtavit Archimedes. Primus quod sciam usum attigit in physicis et Mechanicis ostendit Galilaeus; primus ad regulam reddendam rationem aequalitatis angulorum incidentiae et teflexionis in paralipomenis opticis applicuit Keplerus, quem ea i re in dioptricis secutus est Cartesius; primus amplissimum Eu physicis et Mechanicis, combinatio compositionis motuum usum ostendit Galilatus Ad (33. 3435)vee hoc loco dicit Cartesius, pulcherrima sunt, et ingenio ejus digna quod scilicet omnis motus. in loco pleno involvat circulationem, et quod necesse sit materiam actu dividi alicubi in partes data quavis minores, cujus postremae conclusionis momentum non videtur ipse satis expendisse (36) Eandem motus quantitatem conservari in rebus celebratissima est sententia Cartesignorum; demonstrationem tamen nullam dedere, nam quae sumitur a Constantia dei, quam eom a s te ti perr e ipsam non esse substantiam, Sed aggregatum ex ubstantu resultans spatium autem nihil aliud quam omntum dinem contia coexistentiam communem; ut tempus non coexistentiam artic. 64. quas nutas se aliis argamentis dicamus aut data ratione in data plagum linea moto Tum qui reperiatur perfecte quie scen, =+ diviso notu obliquo in perpendicularem et parallelum quem ea in re hic pariter et quoniam et nm et si constantia Dei summa sit nec quiequam eo nisi secundum prae ec scriptae dudum seriei lege mytetur; ex pluribus id tamen quaerit quidnam conservare decreverit, ut rumne ue ta