# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com # Page: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0027 # Permalink to this reading: https://leibnizlegible.com/page/00068502:0027?run=74 # Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a # Folio 13br, page id 00068502:0027 # Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068502&page=27 # Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068502/jpgs/default/00000027.jpg # Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 133 lines, status machine # Lines: 133 recognised, mean confidence 0.91 # Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. # Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text. # Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote". # After the first blank line: the recognised lines in reading order, one per line. 59) Cum corpus vi externa impellitur in fluido pulat autor corpus hanc vim et si enon sufficiat ad corpus se sola movendum, sed ad conamovere tamen concurrendo currendum cum illis particulis corparis fluidi hnic motui faventibus et determinape reliquas ut etiam faveant, motus retento, determinatione vero seu directione mutata. add arbic 9b fin adde quae auto villa adde quae autor habet fine artic. 56 et in ejus demonstratione artic. 57. Unde pta corpus durum in fluido motum, non totum suum motum defluo mutuari a ab dro impellente, sed partim ettam fluido circum- mino nequicquam dicta arbitrornum et faliss pri itata cursus le us caqus d salvandum contnvictud ana hic iaculcat quasi quies motui contraria sit, quo fait duobus concurrentius fortias semper itaque tametsi particulae fluidi suas determinationes relumeteat sufficit quae obstant contrariis javantibus a ar hac quicquam amplius nec majorem motum adeoque nec alium, in mobili oriri, quam si nihil omniura fluido coferr Quin contra potius dicendum est, Eieso adeo nismotur ade fluidum, ut potius ste nonnihil, velocitatemque mobilis diminuat partim aliquam glutinositate ad tenacitatem dmistam partim etiam, ex teo solo quod ingressu duri flui pars olumine aequalisdur, continue pellenda loco atque in motum concitanda est novum, in quam rem aliqua pars potentiae mobilis impendenda est triusque hujus resistentiae, quarum una absoluta est, semperque eadem in eodem fluido, altera vero respectiva et cum motus velocitate crescens, ad calculum alibi revocavi. 68(63) Mirifica sunt quae hic traduntur, de causa cur manus nostrae non possint rumpere, clavum ferrum. Quaepitur nodo in fa deconit difficultas, in alienum quiddam, et fictitiae dificulsati corpus quif quiescens a mittori moveri non potest er regutam deo tass quiptam Car motus regulam Cartesianam, quaeritur cur manus partem clavi ferrli se multo minorem non movent licet quies ad licet quiescentem moveat nec a reliqua parte avellut. Causam rejicit in mollitiem sui parte tantum agit in claxum. Verum H adeque parte temper minore. non t quaetio le motu, ea uanus non tantu artem clavis sed non tota on manus, quae ides secum trahat, nec facile una sine alia moveri patiatur Deinde quid issum clavum totum facile movent. S cur refert confugere ad mulitiem ma Deinde inconsiderate recurritur eo mollitie manus cum item fiat etsi loco manus sumatuur se se trhant frustum materi fepri aut saxi nihilo minus clavi paris dua re secum tratat; et licet durum a duro facilius grangatur quam a molli hasio duarum clavi at; nec quaeritur carn non tamen quaeritur cur aut quanta vi superetur eora partium, sed cur sola facile moveatur 64) Claudit autor. Partem secundam, id est generalem pictione egere videtur de rerum matevialium iicipiis admonitione quadam, qu rectem interpretationem recipit ea ed cur non sola i va inter preteris, ver optima est, videm tamen aliquando fecius accipi. Nimirum ait, ntta ad naturae phaenomena explicanda non aliis esse opus principiis, quam ex Machesi abstracta petitis, seu doctrina de magnitudine figura et motu neae aliam se materiam agnoscere quam quae subjectum est Geomebr nac quidem pro omnia naturae phaenomena mechanice explicari posse, si nobis satis essent explorata, neque alia ratione causas rerum materialium) ipsis fosinis indivie bilibus, quo imptato 10 seu rerum posse intelligi. Sed illud tamen atiam atque etiam considerandum censeo ipsa Principia Mechanica. Legesque adeo naturae generales, tametdi quantit accommodatas ex ex altioribus principiis nasci. et ad substantias extensione carentes nec per solam q quantitatis ac rerum Geometricarum considerationem posse explicari; jam ilim et dadum a in quin potius aliquid Metaphysicum illis inesse, independens ab ub extansione et anotionibus quas praebet imaginatio, referendumque ad substantiam extensionis expertem. Nam praeter extensionem rationis ens ssira qui forma ejusque variabilitates, inest materiae vis ipsa seu agendi potentia, quae Habet illa Leges suas ex principiis non illis bratae absolutae atqueut ita dicam brutae ent quae transitum facit a metaphysica ad naturam, a materialibus his seve constitutis in generali sunctatione post a cum phaenimendrumura naturae ratio fedditur ts ad immaterialia. eaperaationes necessitatis, ut in mathematicis, sed per fn et tam trustra perceptiones et appetitus es archaei irati, et ideae operatrices, eeter id genus ex alisuntur, omnia mechanice expediri possunt, frustra formae sobstantiarum, ipsaeque anim teait hilisophiae Mosaicae verbis se plurae sacraequ acc sd vocarem de accepsis EH IV tatem quam phaenomena habent cum regula notus a nostro sita inquae ndgat quiescens a minore quanta parta cor ungue releritate acto posse impelli, (vie sin. artic. 61.) cum tamen ipse fateri cogatur artic. 5b. corpu durum lin fluido existens a minima vi moveri. itaque efugiat difficultatem, particulas uanttatem fluidi in auxilium advocat frustra. a contraris compensatae nihil efficia et si agerent quid efficere nimium agereat, motlmque mobili majonem quam vi impellente proficisci debe darent. Quod Cum tamen eseoi la Haer qui prore inelliget medium in philosophand semebit, et non minu Vet suto theologis quam physicis satis faciet intelligets non tam ab olimspeccatum esse a schola cotinsitinumlis Priirole quae recte quimedversae a soppientissimis veterum latius in natura fusae sunt, quam mutti hodie sibi applicand persoadent ulatlen de instru mentis suostangae quaitura at agerdi in itaque p. Habet natura quosum unum quodque alterivim